08:05, 12/05/2013
Dự án chậm tiến độ do thiếu nguồn kinh phí
Bảo tàng Nghệ An được xem là công trình văn hóa lớn, là nơi lưu giữ và bảo tồn những tinh hoa văn hóa của xứ Nghệ, nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghiên cứu và giáo dục truyền thống của mảnh đất giàu lịch sử. Xác định được tầm quan trọng đó, ngày 18/6/2010, UBND tỉnh đã ký Quyết định số 2628/QĐ.UBND.VX phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng công trình trưng bày nội, ngoại thất Bảo tàng Nghệ An với tổng kinh phí là 44,2 tỷ đồng do Bảo tàng Nghệ An làm chủ đầu tư, với thời gian thực hiện trong vòng 3 năm nhằm hoàn thiện về mặt cơ sở vật chất để Bảo tàng thực hiện tốt hơn nữa chức năng của mình.
Ông Nguyễn Đức Kiếm - Phó Giám đốc Bảo tàng Nghệ An cho biết: Dự án có 11 gói thầu, xây dựng 2 phần cơ bản, đó là nội thất và ngoại thất. Trong đó, phần nội thất có phòng khánh tiết gồm hệ thống đai trưng bày và mỹ thuật với cách bố trí hiện vật theo các giai đoạn lịch sử gắn liền với thiên nhiên và con người xứ Nghệ. Phần ngoại thất xây dựng khu trưng bày các bản sắc văn hóa dân tộc giàu truyền thống của người Kinh, người Thái, người Mông…
Theo kế hoạch, Dự án đầu tư xây dựng sẽ được thực hiện trong vòng 3 năm và sẽ hoàn thành vào năm 2013. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại thì chỉ mới xong phần cải tạo và xây dựng nhà dịch vụ, phòng khánh tiết và gói sưu tầm về hiện vật. Còn các gói khác thì vẫn đang triển khai với tốc độ chậm chạp và chưa thể khẳng định chắc chắn thời gian hoàn thiện.
Hiện vật Khẩu súng thần công đang phải phơi nắng, phơi mưa
Dự án có tổng kinh phí 44,2 tỷ đồng nhưng lại được rót xuống theo kiểu mỗi năm một ít. Cụ thể: Năm 2011, cấp 4 tỷ đồng; năm 2012, cấp 3,5 tỷ đồng và mới đây nhất trong năm 2013, được cấp thêm 3,5 tỷ đồng. “Bảo tàng Nghệ An cũng đã có ý kiến để đẩy nhanh tiến độ của Dự án nhưng do nguồn kinh phí của tỉnh quá eo hẹp vì phải đầu tư nhiều cho các công trình văn hóa, tôn tạo trùng tu di tích nên giờ vẫn đang phải chờ đợi” - Ông Nguyễn Đức Kiếm cho biết.
Tuy nhiên, có một điều bất cập xảy ra, đó là việc công trình xây dựng nhà trưng bày với số kinh phí 11 tỷ đồng được hoàn thành cách đây 8 năm, tức là vào năm 2005 lại có những biểu hiện xuống cấp như hư hại phần mái lợp, tường bong tróc, cửa kính bị vỡ. Và trong khi nguồn kinh phí eo hẹp phải rót xuống cầm chừng để xây dựng Dự án mới thì năm 2012, tỉnh lại phải cấp thêm 1,6 tỷ đồng để sửa sang lại công trình cũ. Điều này càng làm cho nguồn kinh phí đã khó khăn lại thêm nhiều khó khăn.
Hiện vật ở bảo tàng đang “kêu cứu”
Hiện nay, Bảo tàng Nghệ An đang lưu giữ hơn 20.000 hiện vật có giá trị gắn liền với quá trình lịch sử và đời sống văn hóa của con người xứ Nghệ. Tuy nhiên, số hiện vật này hiện đang “kêu cứu” do bị hư hỏng và mai một dần. Cũng theo ông Nguyễn Đức Kiếm thì, Bảo tàng chỉ là nơi trưng bày, lưu giữ chứ không thể bảo quản các hiện vật một cách lâu dài do không đảm bảo được các yếu tố, các phương pháp khoa học.
Tuy nhiên, việc Dự án đầu tư xây dựng công trình trưng bày nội, ngoại thất của Bảo tàng Nghệ An chậm tiến độ đã ảnh hưởng rất lớn đến các hiện vật có mặt ở đây. Chiếc trống đồng Đông Sơn được sưu tầm ở huyện Quỳ Hợp có bề dày lịch sử với giá trị gần 1 tỷ đồng và hàng nghìn hiện vật bằng đồng đang bị ôxy hóa dần; các hiện vật như giấy thảo mộc, mây, tre đan, các loại tài liệu sách chữ Hán, chữ Nôm, các bức tranh thêu cổ, đồ nghề truyền thống làm bằng thủ công… do để thời gian quá lâu nên bị mốc và mối mọt rất nhiều. Xót xa trước những hiện vật đang ngày một hư hỏng, các nhân viên ở Bảo tàng Nghệ An cũng chỉ biết tìm cách khắc phục tạm thời, đó là đưa các hiện vật ra phơi nắng, dùng thiết bị hút ẩm hoặc sấy khô để góp phần hạn chế sự mai một dần của các hiện vật.
Hiện vật Cột cờ Bến Thủy cũng đang nằm phơi nắng, phơi mưa
Đặc biệt, theo quan sát của chúng tôi, ở ngay góc sân của Bảo tàng có rất nhiều hiện vật đang trong tình trạng phơi nắng, phơi mưa và đang dần bị hủy hoại do chưa có phòng để trưng bày và bảo quản. Hai khẩu súng thần công phát hiện dưới lòng sông Lam vào ngày 19/8/2012, được Hội đồng Cổ vật Quốc gia thẩm định có niên đại hàng trăm năm với giá trị gần 1 tỷ đồng và khi đưa về Bảo tàng đến thời điểm hiện tại vẫn nằm nguyên một chỗ.
Cách đó không xa, cột cờ Bến Thủy gắn liền với một giai đoạn lịch sử hào hùng của nhân dân Nghệ Tĩnh cũng cùng chung số phận như thế. Không có nơi trưng bày, bảo quản cùng với những tác động thiên tai, mưa nắng thất thường của khí hậu đặc thù thì sự hư hại, hao mòn của các hiện vật theo thời gian không phải là điều khó hiểu.
Dự án đầu tư xây dựng công trình nội thất, ngoại thất Bảo tàng Nghệ An đến nay vẫn chưa thể hoàn thành do thiếu nguồn kinh phí cũng đồng nghĩa với việc đến thời điểm hiện tại, Bảo tàng vẫn thường xuyên trong tình trạng “cửa đóng then cài”. Và số phận của hơn 20.000 hiện vật giá trị có mặt ở nơi đây vẫn đang tiếp tục chịu cảnh hao mòn, hư hỏng. Làm sao để hiện vật có thể đến được với công chúng và xứng tầm với những giá trị lịch sử vốn có vẫn đang là một câu hỏi lớn đối với ngành văn hóa?
Ngọc Anh
In
Chia sẻ
