Tiêu đề chính của bài viết
Đây là đoạn mô tả ngắn hoặc lời dẫn mở đầu cho nội dung.
09:09, 04/09/2013
Hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp” đã và đang gây ra những hậu quả tiêu cực đối với bản thân người học và cả xã hội. Trước thực trạng đáng buồn trên, thiết nghĩ, vấn đề đẩy lùi bệnh thành tích, chấm dứt tình trạng học sinh không đạt chuẩn vẫn được lên lớp cần được xem là một trong những nhiệm vụ quan trọng, nhất là khi năm học mới đã chính thức bắt đầu.
Thực trạng đáng buồn
Thời điểm trước năm học 2006 - 2007 (năm học được Bộ GD&ĐT phát động cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”), tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp” đã trở thành một vấn nạn nhức nhối của ngành giáo dục, khi trình độ của học sinh dù không đủ để tiếp nhận khối lượng kiến thức của lớp đang theo học nhưng vẫn lên lớp đều, vẫn đậu tốt nghiệp THPT. Lúc đó, tỷ lệ học sinh đậu tốt nghiệp THPT trên cả nước đều “đẹp như mơ” với tỷ lệ xấp xỉ 100%. Không quá khó để nhận thấy, chính bệnh thành tích khiến cho chất lượng giáo dục đại trà ở các bậc học phổ thông được “đẩy” lên.
Cuộc vận động “hai không” ra đời, được dư luận ủng hộ và dành sự quan tâm đặc biệt. Trong năm đầu thực hiện cuộc vận động “hai không” đã phát huy hiệu quả và cả hệ quả không mong muốn khi những mảng tối trong chất lượng giáo dục phần nào được nhận diện. Hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp” lại được nhắc tới như là một “phần chìm của tảng băng” về sự yếu kém của chất lượng giáo dục ở bậc học phổ thông. Rất nhiều học sinh không nằm trong số 66,7% thí sinh đậu tốt nghiệp THPT năm 2007 thuộc diện “ngồi nhầm lớp”. Cuộc vận động “hai không” trong những năm học tiếp theo có phần trầm lắng dần, cùng với đó là hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp” lại có cơ hội trỗi dậy.
Tình trạng học sinh ngồi nhầm lớp đang đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết
đối
với ngành giáo dục - Tranh minh họa
Đâu là nguyên nhân
Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thực trạng đáng buồn này. Bên cạnh nguyên nhân chủ quan là do năng lực tiếp thu kiến thức bị hạn chế của bản thân học sinh, còn có những nguyên nhân quan trọng khác từ phía nhà trường và gia đình. Về phía nhà trường, có thể nhận thấy, chính căn bệnh thành tích khiến cho tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp” không những không được khắc phục, chấm dứt triệt để mà còn có chiều hướng gia tăng, lan rộng.
Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh đã ghi rõ: Những học sinh không đạt yêu cầu về hai mặt hạnh kiểm và học lực thì phải lưu ban, thi lại hoặc rèn luyện thêm trong hè.
Nhưng trên thực tế, không ít đơn vị trường học hiện nay còn “sợ” học sinh lưu ban nhiều vì những lẽ khác nhau: Một phần vì lo số học sinh lưu ban sẽ bỏ học, nhưng quan trọng hơn là sợ thành tích nhà trường bị ảnh hưởng, ngại bị dư luận đánh giá chất lượng giáo dục, giảng dạy của nhà trường “có vấn đề” nên mới có nhiều học sinh phải thi lại, lưu ban.
Một căn nguyên khác dẫn tới hiện tượng học sinh “ngồi nhầm lớp” là áp lực bằng mọi cách phải thực hiện được chương trình phổ cập giáo dục. Không ít địa phương đã đề ra tiêu chí phổ cập giáo dục như là một điều kiện “cứng” để bình xét các danh hiệu thi đua, khen thưởng và lấy thành tích báo cáo lên cấp trên. Áp lực phải hoàn thành chương trình phổ cập giáo dục đè nặng đã khiến cho không ít hiệu trưởng “bật đèn xanh” cho giáo viên trường mình nâng điểm cho những học sinh có học lực dưới mức trung bình, để “giảm thiểu” số học sinh phải lưu ban, thi lại.
Về phía gia đình, không ít phụ huynh khi biết năng lực học tập của con em mình còn hạn chế, thay vì phối hợp với nhà trường để phụ đạo, bổ sung, củng cố lại kiến thức lại tìm mọi cách “xin điểm”, “chạy điểm” cho con. Họ quan niệm sai lầm rằng: Nếu con em mình phải lưu ban thì vừa mất thời gian học lại vừa… tốn tiền đóng học phí. Chỉ cần “gắng” cho hết lớp 12, “qua” được kỳ thi tốt nghiệp THPT là xem như… hoàn thành nhiệm vụ. Cách suy nghĩ sai lầm, tiêu cực và thiển cận này đã khiến cho các bậc phụ huynh vô tình trở thành “tòng phạm” dẫn tới tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp”.
Đi tìm giải pháp khắc phục
Để từng bước khắc phục, tiến tới chấm dứt tình trạng đáng buồn này, trước hết cần đẩy mạnh hơn nữa việc thực hiện cuộc vận động “hai không”. Bệnh thành tích cần chấm dứt, đồng nghĩa với việc phân loại học lực của học sinh trung thực, chính xác. Chất lượng học tập của học sinh cần được đánh giá khách quan, thực chất, từ đó khôi phục động lực học tập của học sinh. Sau khi đã đánh giá thực chất và có được danh sách học sinh yếu kém, có thể đưa số học sinh này vào các lớp học phụ đạo nhằm bù đắp lại lượng kiến thức mà học sinh bị hổng.
Đối với giáo viên, cần không ngừng đổi mới phương pháp giáo dục, tăng cường đi sâu, đi sát từng đối tượng học sinh học lực yếu kém, tìm ra nguyên nhân để có giải pháp cải thiện tình hình đối với từng đối tượng cụ thể. Bởi trong số những nguyên nhân dẫn đến việc học sinh có học lực yếu kém có không ít nguyên nhân xuất phát từ những yếu tố khách quan tác động: Hoàn cảnh gia đình, môi trường sống…
Chấm dứt tình trạng học sinh không đạt chuẩn lên lớp nếu chỉ từ phía thầy cô, nhà trường thực hiện thì chưa đủ. Cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Tổ chức hội phụ huynh học sinh cần tích cực vào cuộc và đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết tận gốc tình trạng này. Nên chăng cần thường xuyên có những cuộc họp, trao đổi, bàn bạc giữa ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh những học sinh có học lực yếu kém để có biện pháp phối hợp, theo dõi, đôn đốc, giúp học sinh tiến bộ.
Hiện tượng học sinh không đạt chuẩn lên lớp đã xuất hiện từ lâu, không thể một sớm một chiều mà giải quyết triệt để, cần phải có thời gian, lộ trình cụ thể. Mặc dù vậy, đây là một hiện tượng nhức nhối và cần phải chấm dứt càng sớm càng tốt. Hiện tượng học sinh bỏ học khiến dư luận hết sức lo lắng, tuy vậy, không nên vì thế mà do dự trong việc tiếp tục đẩy mạnh cuộc vận động “hai không”.
Chỉ khi bệnh thành tích được ngăn chặn cùng với sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời của ngành giáo dục, sự quyết tâm đồng lòng tất cả vì học sinh của từng cơ sở giáo dục, từng thầy giáo, cô giáo, sự quan tâm chăm lo của các bậc phụ huynh, tình trạng học sinh “ngồi nhầm lớp” mới có hy vọng bị đẩy lùi.
Minh Tuấn
