Tiêu đề chính của bài viết
Đây là đoạn mô tả ngắn hoặc lời dẫn mở đầu cho nội dung.
08:08, 29/08/2013
Trong Đề án đổi mới chương trình sách giáo khoa từ nay đến năm 2015 được đưa ra tại Hội thảo Quốc gia về giáo dục đạo đức công dân trong giáo dục phổ thông diễn ra ngày 10/8, chương trình SGK của môn học Đạo đức - Giáo dục công dân sẽ được đổi mới căn bản từ cấp tiểu học đến THPT.
Có thể nhận thấy, đây là môn học có vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh. Do đó, bên cạnh việc đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa, vấn đề nâng cao chất lượng giảng dạy và thay đổi phương pháp học tập đối với môn học đặc thù này là hết sức quan trọng.
Tầm quan trọng đặc biệt của môn học Đạo đức - Giáo dục công dân trong hệ thống các môn học ở trường phổ thông là ở chỗ, nó góp phần hình thành thế giới quan lành mạnh ở học sinh, giúp học sinh biết phân biệt lẽ phải, trái; biết tôn trọng bản thân và tôn trọng người khác; biết sống trung thực, khiêm tốn, dũng cảm, biết yêu thương và vị tha.
Đạo đức và nhân cách của học sinh có thể được hình thành phần nhiều từ việc
dạy và học môn Giáo dục công dân trong nhà trường - Ảnh minh họa
dạy và học môn Giáo dục công dân trong nhà trường - Ảnh minh họa
Đặc biệt, những kiến thức của môn Đạo đức - Giáo dục công dân giúp học sinh hình thành những kỹ năng sống cơ bản để vững vàng bước vào đời: Ý thức tổ chức kỷ luật, có thái độ đúng đắn trong việc nhận thức và chấp hành pháp luật.
Mặc dù có tầm quan trọng như vậy, nhưng vì nhiều lý do khác nhau, chất lượng dạy và học môn học này trong thời gian qua còn có nhiều bất cập. Đã đến lúc phải có những đánh giá, nhìn nhận thực sự nghiêm túc cả từ phía người dạy lẫn người học, để từ đó có giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn học có vị trí đặc biệt quan trọng này, nhất là trong giai đoạn hiện nay.
Về phía người học có một thực trạng đáng buồn là có rất nhiều học sinh không nhận thức được hết tầm quan trọng của môn Đạo đức - Giáo dục công dân và cho rằng, đây là môn học phụ nên ít quan tâm, đầu tư thích đáng cho việc học. Cá biệt, có một số học sinh tỏ ra thực sự hờ hững, thiếu nghiêm túc đối với môn học này. Với suy nghĩ phiến diện, lệch lạc, phần lớn học sinh chỉ học tủ, học vẹt nhằm đối phó với giáo viên. Đến khi kiểm tra thì quay cóp, sử dụng tài liệu… Hiện tượng học sinh không mặn mà trong việc học môn Giáo dục công dân đã tồn tại từ lâu, trở thành “nếp”, tạo nên sức ì về mặt tâm lý mà để phá vỡ nó không phải là việc dễ dàng.
Về phía người dạy, qua thực tế có thể nhận thấy, phần lớn giáo viên vẫn lên lớp bằng phương pháp truyền thống: Thầy đọc, trò chép, tạo cảm giác mệt mỏi, thụ động đối với học sinh trong việc tiếp nhận kiến thức. Một số giáo viên lên lớp với tâm lý cho rằng, môn của mình là môn phụ nên ít có sự quan tâm, đầu tư trong việc soạn giáo án, chuẩn bị bài lên lớp. Bên cạnh đó, việc thiếu thốn dụng cụ trực quan cũng khiến cho các tiết học trở nên nhàm chán, không gây được sự hứng thú đối với học sinh. Hệ quả tất yếu là chất lượng tiết học bị ảnh hưởng.
Nhằm cải thiện, nâng cao chất lượng dạy và học môn Đạo đức - Giáo dục công dân trong nhà trường hiện nay, trước hết cần nghiêm túc nhìn nhận lại vai trò, vị trí của môn học này trong hệ thống các môn học ở trường phổ thông, từ đó đề ra các giải pháp khả thi, cụ thể. Đối với người học, cần thay đổi cách nhìn nhận, đánh giá vai trò của môn học này trong việc trau dồi, hoàn thiện bản thân, từ đó xác địinh đúng động cơ và thái độ học tập.
Đối với giáo viên, cần có những nỗ lực cụ thể trong việc cải tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy. Có những cách thức cụ thể trong việc làm “mềm” hoá môn học vốn được xem là khô khan, trừu tượng này. Chẳng hạn thay vì thuyết giảng một chiều, giáo viên có thể nêu hệ thống câu hỏi gợi mở, nêu vấn đề thảo luận nhằm phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh.
Trong một số tiết học, trong những tình huống cụ thể, để tạo sự hào hứng và cuốn hút học sinh vào bài học, có thể dàn dựng những vở kịch ngắn do chính học sinh thể hiện. Mặt khác, cần đầu tư hơn trong việc sưu tầm tranh ảnh minh hoạ, làm các dụng cụ trực quan tạo sự sinh động cho mỗi giờ lên lớp.
Trước tình trạng học sinh vi phạm đạo đức, thậm chí vi phạm pháp luật đang có chiều hướng gia tăng hiện nay, việc nâng cao chất lượng dạy và học đối với môn Giáo dục công dân cần phải được chú trọng. Mặt khác, những tri thức rút ra từ môn học này là hành trang vô cùng cần thiết để học sinh có thể trở thành những công dân tốt trong tương lai.
Bùi Minh Tuấn
