08:04, 30/04/2013
Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên về mọi mặt. Vị thế của đất nước ta trên trường quốc tế ngày càng được nâng cao. Khí thế cách mạng sôi nổi, hào hùng của đại thắng mùa Xuân 1975 đã và đang cổ vũ chúng ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách để đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Nhớ lại những khoảnh khắc lịch sử của mùa Xuân 1975, chúng ta càng tự hào về quá khứ oanh liệt.
Sau khi Hiệp định Pa-ri về Việt Nam được ký kết, Chính phủ Mỹ và Ngụy quyền Sài Gòn không những không thực hiện nghiêm chỉnh Hiệp định mà còn mở những đợt tấn công liên tiếp với âm mưu đánh chiếm toàn bộ vùng giải phóng của ta. Tháng 10/1973, Trung ương ra Nghị quyết 21, đề ra nhiệm vụ hoàn thành cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân trong cả nước, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Hình tư liệu
Ngay sau khi có Nghị quyết, Bộ Tổng Tư lệnh gấp rút chuẩn bị lực lượng và kế hoạch quân sự, chuẩn bị cho việc giải phóng miền Nam. Dự kiến ban đầu, chúng ta có thể giải phóng miền Nam trong hai năm 1975 - 1976. Tuy nhiên, căn cứ vào tình hình phát triển ở chiến trường có tính đến khả năng có thể kéo dài đến năm 1977.
Sau cuộc họp mở rộng của Bộ Chính trị cuối tháng 12/1974 và đầu tháng giêng năm 1975 có sự tham dự đầy đủ các đại biểu chiến trường Nam Bộ và các chiến trường khác, ta nắm chắc tình hình địch và thực lực của ta, thấy thời cơ đã đến, Quân uỷ Trung ương báo cáo với Bộ Chính trị hạ quyết tâm giải phóng toàn bộ miền Nam trong năm 1975.
Ngày 19/3, Bộ Chính trị quyết định chuyển sang phương án thời cơ: Quân khu Trị Thiên nhận lệnh gấp rút giải phóng Huế. Chiến dịch giải phóng Đà Nẵng được chuẩn bị. Toàn bộ các quân đoàn chủ lực tập trung vào cuộc Tổng tiến công và nổi dậy. Quân đoàn I lên đường vào Nam. Trên miền Bắc, chúng ta còn giữ lại một sư đoàn chủ lực, Sư đoàn 308. Sau khi ta giải phóng Tây Nguyên, toàn bộ thế trận của đối phương rung chuyển.
Ngày 25/3, quân và dân Quân khu Trị Thiên cùng với Quân đoàn 2 tiến công và nổi dậy giải phóng cố đô Huế. Lúc này, mọi nỗ lực của ta đều nhằm gấp rút mở cuộc tiến công vào Đà Nẵng, đập tan 10 vạn quân Sài Gòn còn tập trung ở đây. Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương nhận định: "Cuộc cách mạng miền Nam đã bước vào giai đoạn phát triển nhảy vọt". Cuộc Tổng tiến công chiến lược của ta bắt đầu. Có khả năng giải phóng Sài Gòn trong tháng 5, trước mùa mưa. Chiều ngày 29/3, sau 32 giờ chiến đấu, toàn bộ quân địch ở Đà Nẵng tan rã. Huế và Đà Nẵng hoàn toàn giải phóng. Nhận định mới của Bộ Chính trị: "Trên thực tế, trận Sài Gòn nay đã bắt đầu".
Lúc này thời gian là lực lượng, khẩu hiệu lúc đầu là: “Thần tốc! Táo bạo! Chắc thắng!” Sau chuyển thành: "Thần tốc! Táo bạo! Toàn thắng! Toàn thắng!".
Ngày 14/4, Bộ Chính trị đã đồng ý đề nghị của Bộ Tư lệnh, đặt tên cho chiến dịch giải phóng Sài Gòn là: Chiến dịch Hồ Chí Minh - Nơi Bác Hồ đã từ Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước. Quân và dân các chiến trường ở miền Nam đồng loạt nổi dậy với khí thế thần tốc, táo bạo, chiến thắng dòn dã. Ngày 1/4, giải phóng Quy Nhơn.
Tiếp đến Bình Định, Phú Yên, Khánh Hoà, Tuyên Đức, Bình Thuận, Bình Tuy giải phóng tạo thành vùng giải phóng nối liền từ miền Bắc Trị Thiên, khu năm Tây Nguyên đến cực Nam Trung Bộ. Cánh quân ven biển vừa chiến đấu vừa tập hợp lực lượng thành cánh quân hướng Đông Sài Gòn. Ngày 20/4, giải phóng Xuân Lộc; 21/4, Thiệu từ chức. Thừa thắng tiến lên, toàn quân xốc tới chiến trường trọng điểm. Lực lượng hậu cần chuyển vào mặt trận 10 vạn tấn vũ khí ngoài 6 tấn đã dự trữ tại chỗ. Huy động thêm 3 ngàn dân công hoả tuyến chuyển vũ khí, đạn dược và hậu cần cho chiến trường.
Trước diễn biến nhanh chóng của chiến trường toàn miền Nam, ngày 18/4, Tổng thống Pho ra lệnh di tản người Mỹ. Mỹ phải ngậm đắng nuốt cay ra đi. Tất cả các cánh quân của ta đã áp sát Sài Gòn. 17 giờ ngày 26/4, cánh quân phía Đông nổ súng Nước Trong, Long Thành, Bà Rịa. 16 giờ 40 phút ngày 28/4, ta dùng 5 máy bay A37 ném bom Sân bay Tân Sơn Nhất.
Trên toàn mặt trận, địch đối phó có mức độ. 4 giờ ngày 30/4, toàn bộ 5 cánh quân đồng loạt đánh vào Sài Gòn; 11 giờ 30 phút cùng ngày, ta cắm cờ lên dinh Tổng thống Ngụy quyền. Toàn bộ Ngụy quyền Trung ương đầu hàng vô điều kiện. Ngày 1/5, giải phóng toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long.
Cả cuộc tấn công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng miền Nam chỉ diễn ra trong 55 ngày đêm cùng với độ dài về thời gian so với chiến dịch Điện Biên Phủ - 1954, có thể nói, đó là một chiến công thần kỳ của dân tộc. Với chiến dịch Hồ Chí Minh, Bác Hồ đã trở về với đồng bào miền Nam từ nơi Bác đã ra đi.
Cuộc chiến đấu vì dân, do dân, trải qua 30 năm đã đưa dân tộc ta đến thắng lợi, mở ra chặng đường mới cho cách mạng Việt Nam.
Quá khứ hào hùng và oanh liệt. Hiện tại và trước mắt mặc dù còn nhiều khó khăn, thách thức, nhưng những bài học từ đại thắng mùa Xuân 1975 đã, đang và mãi mãi tiếp sức mạnh cho dân tộc ta đứng lên dành những thắng lợi mới trong quá trình hội nhập và phát triển trên con đường Đảng và Bác Hồ đã chọn.
Nguyễn Minh Châu
