02:09, 04/09/2013
Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp vừa được Bộ Tài chính đưa ra lấy ý kiến, ngoài việc phải đóng thuế cho thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ... doanh nghiệp sẽ đóng thêm thuế với thu nhập từ lãi tiền gửi, bán ngoại tệ, lãi cho vay vốn dưới mọi hình thức theo quy định của pháp luật; phí bảo lãnh tín dụng và các khoản phí khác trong hợp đồng cho vay vốn…
Doanh nghiệp chưa “thông”
Trao đổi với PV Báo CAND, ông Nguyễn Hải Long, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu Hải Long (Hà Nội) cho rằng, đây là một chính sách xa rời thực tế, thậm chí có phần phi lý. Theo lý giải của ông Long, hơn 90% doanh nghiệp (DN) ở Việt Nam hiện nay là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), lợi nhuận thấp, đó là chưa muốn nói gần 80% trong số này đang rơi vào tình trạng “hoạt động để tồn tại” nên việc thu thuế từ các khoản tiền lãi mà DN gửi ngân hàng (NH) sẽ khiến DN thêm kiệt sức. Mặt khác, các khoản tiền gửi của các DN sản xuất chủ yếu là các khoản lợi nhuận mà họ kiếm được và những khoản tiền đó, DN đã phải nộp nhiều khoản thuế, trong đó có cả thuế thu nhập DN. Vì thế, “nếu DN phải đóng cả thuế cho các khoản tiền lãi gửi NH thì cũng đồng nghĩa với việc, DN đang phải đóng thuế tới hai lần. Điều này là vô cùng phi lý” - ông Long cho biết.
Cũng theo chia sẻ của ông Long, chính sách này còn thiếu thực tế ở chỗ, trong trường hợp cơ quan quản lý triển khai việc thu thuế, làm sao phân biệt được đâu là vốn vay, đâu là tiền lãi của DN để mà truy thu. Và hệ quả là, sẽ có nhiều DN “lách” thông qua nhiều con đường gian lận khác nhau.
Doanh nghiệp mang tiền gửi ngân hàng lấy lãi cũng là một hình thức kinh doanh sinh lời
Một đại diện khác đến từ Công ty May Thái Sơn cũng cho rằng có thời điểm, DN có tiền nhàn rỗi gửi NH. Đó có thể là tiền chờ cơ hội làm ăn, nhưng cũng có những khoản DN buộc phải duy trì để chứng minh khả năng tài chính với bạn hàng. Bởi vậy, nếu đánh thuế tiền gửi DN, có thể tiền sẽ không chảy vào kinh doanh, cũng không chảy vào kênh chính thức là NH, mà biết đâu tiền sẽ chảy vào những lĩnh vực không khuyến khích hoặc các kênh phi chính thức khác. Hơn nữa, bản thân DN, đặc biệt là DNNVV vốn rất cần vốn để sản xuất kinh doanh. “Thông thường, nếu có vốn dư thừa, việc đầu tiên chúng tôi nghĩ đến là mở rộng sản xuất. Bởi vậy, đâu phải cứ đánh thuế tiền gửi thì mới khuyến khích tiền chảy vào đầu tư”, vị đại diện này nói.
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Tài chính cho rằng: Nếu chính sách này được ban hành sẽ xảy ra tình trạng DN không gửi tiền vào NH nữa. Điều này đồng nghĩa với việc, một nguồn tiền nhàn rỗi lớn của DN sẽ không chảy vào NH; thị trường tài chính sẽ xấu đi; bản thân các NH cũng rơi vào khó khăn về vốn; Nhà nước cũng không kiểm soát được dòng tiền. “Nếu muốn thực hiện đánh thuế lãi tiền gửi, thì nên bỏ đánh thuế thu nhập của DN. Còn nếu không, cơ quan quản lý cần có sự phân biệt các loại tiền gửi, phân loại DN để đánh thuế. Khi đó, các giải pháp đề ra mới có được sự đồng thuận cao nhất”, ông Tuấn kiến nghị.
Nộp thuế là quyền lợi và nghĩa vụ
Với tư cách là Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam, TS.Cao Sỹ Kiêm bày tỏ quan điểm: Mặc dù đề xuất trên của Bộ Tài chính được đưa ra nhằm mục đích hướng dòng tiền của DN vào sản xuất kinh doanh; tránh tình trạng DN gửi tiền vào NH để kiếm lợi nhuận mà không đầu tư vào sản xuất. Tuy nhiên, để dòng tiền DN đổ vào sản xuất kinh doanh có rất nhiều cách như: giảm lãi suất tiết kiệm, lãi suất cho vay, tìm các giải pháp tăng tổng cầu... chứ không nhất thiết phải đánh thuế.
Ông Kiêm cũng cho rằng, trong bối cảnh nền kinh tế vĩ mô còn nhiều khó khăn, hàng ngàn DN đang rơi vào tình cảnh “sống dở, chết dở” như hiện nay, không nên tính đến việc đánh thuế lãi gửi tiết kiệm của DN. Mặt khác, các khoản tiền gửi đó là thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh mà DN đã phải chịu thuế. Vì thế, nếu đánh thuế sẽ nảy sinh hiện tượng thuế chồng thuế. Và điều này, chắc chắn cộng đồng DN sẽ không đồng thuận.
Tuy nhiên, từ góc độ là một chuyên gia kinh tế có nhiều kinh nghiệm trên thị trường quốc tế, TS Nguyễn Trí Hiếu lại hoàn toàn phản đối ý kiến “thuế chồng thuế” mà các DN viện ra để phản đối.
“Theo tôi ý kiến thuế chồng thuế là ý kiến hiểu chưa đúng. Ở đây chỉ quy định đánh thuế từ lãi tiền gửi, chứ không phải đánh thuế từ khoản tiền gốc. Các DN bị đánh thuế lãi suất tiền gửi có thể sẽ phản ứng bằng cách rút tiền ra, không gửi NH và đầu tư vào các lĩnh vực khác, trong đó có những lĩnh vực rủi ro cao. Song, cái này là quyết định của các thành phần kinh tế, nhưng việc nộp thuế là nghĩa vụ và trách nhiệm xã hội. Tiền thuế đó, là tiền ngân sách, quay lại phục vụ xã hội, nên đó là việc làm hoàn toàn hợp lý, đúng đắn. Trên tất cả, hiện nay, các quốc gia trên thế giới đều thực hiện đánh thuế lãi suất tiền gửi NH. Đánh thuế tiền gốc là không hợp lý vì thuế chồng thuế, nhưng đánh thuế lãi suất là hoàn toàn đúng và cộng đồng DN nên hiểu rõ để ủng hộ”, ông Hiếu phân tích.
Ngoài ra, vì chuyên gia này còn cho rằng có một khoản nữa cũng nên đánh thuế đó là với khoản nợ được cho là đã mất, sau đó thu hồi được. Xin nhấn mạnh, đây phải là những khoản nợ được cho là đã mất, và bên cho vay đã hạch toán vào chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, nghĩa là đã không bị tính thuế. Khi khoản nợ này “bỗng dưng” đòi được, thì nó cũng thành một nguồn thu mới, phải đánh thuế. Nếu trường hợp bên cho vay chưa chính thức hạch toán khoản nợ này vào hoạt động, thì mới không bị đánh thuế.
Theo chuyên gia kinh tế Lê Thẩm Dương, thuế là một công cụ nhắm tới nhiều chính sách và để điều tiết. Đánh thuế trên số lãi chứ không phải trên số gốc tiền gửi, mà lãi là thu nhập của doanh nghiệp. Vì thế, áp thuế là hợp lý. Thực tế, thời gian qua, có những DN thấy kinh doanh khó khăn, sau khi giải phóng dòng tiền họ đã gửi tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng và đã thu về nhiều tiền lãi. Đấy là kinh doanh, chứ không phải dự phòng nữa.
CAND
In
Chia sẻ
