02:08, 22/08/2013
Biết được chủ trương của tỉnh ưu tiên các công trình thủy lợi, lãnh đạo xã Nghĩa Thắng làm tờ trình báo cáo thực trạng đập Rộc U lên cấp trên. Nhận được báo cáo nan giải về thủy lợi ở xã Nghĩa Thắng, UBND huyện Nghĩa Đàn tiếp tục làm tờ trình gửi tỉnh. Ngày 16/9/2011, ông Hồ Đức Phớc - Lúc đó là Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An đã ký Quyết định 3784/QĐ-UBND-NN về việc sửa chữa, nâng cấp đập Rộc U tại xã Nghĩa Thắng, giao cho UBND huyện Nghĩa Đàn làm chủ đầu tư, quản lý dự án. Dân nghèo xã Nghĩa Thắng biết tin, vui mừng chờ đợi…
Theo thiết kế phê duyệt đập Rộc U ghi: Chiều dài thân đập 269,9m, chiều cao lớn nhất 8,3m, chiều rộng mặt đập 5m. Thân đập kết cấu bằng đất đồng chất, mái đập thượng lưu có hệ số 2,75, có khung vây tạo thành ô lưới, hình thức dầm để giữ ổn định đá lát, kết cấu bê tông cốt thép. Mái hạ lưu hệ số 2,5 trồng cỏ chống xói lở, có rãnh tiêu nước bố trí theo ô lưới, kết cấu bê tông… Tổng mức đầu tư ban đầu cho công trình là 5 tỷ 601 triệu đồng (theo giá quý II/2011). Nguồn vốn ngân sách Nhà nước đầu tư theo kế hoạch hàng năm, ngân sách huyện, xã và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác.
Dự án UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt ngày 16/9/2011 nhưng phải một năm sau, ngày 9/8/2012, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An mới ký quyết định cấp 1,5 tỷ đồng từ vốn dự phòng ngân sách cho UBND huyện Nghĩa Đàn. Đến tháng 11/2012, đơn vị trúng thầu thi công đập Rộc U là Công ty TNHH Hồng Mai (trụ sở đóng ở xã Tam Hợp, huyện Quỳ Hợp). Theo kế hoạch phê duyệt, công trình sẽ hoàn thành vào tháng 5/2013 (6 tháng, tính từ tháng 11/2012). Tuy nhiên, đến nay đã quá nhiều tháng, đập thủy lợi Rộc U vẫn chưa hoàn thành. Điều đáng lo ngại hơn là đập thủy lợi không tích được nước do rò chảy qua mái đập hạ lưu mà chưa khắc phục được.
Nhìn bề ngoài đập Rộc U ở xã Nghĩa Thắng
Trước thực trạng đó, cuối tháng 5/2013, Ban Quản lý Dự án huyện Nghĩa Đàn đã mời một số chuyên viên, kỹ sư thủy lợi có kinh nghiệm đến xem xét, đánh giá chất lượng của công trình, tìm nguyên nhân khắc phục. Đoàn kiểm tra kết luận: Mái hạ lưu thi công chưa đạt thiết kế, lượng nước vẫn rò chảy do chưa làm tầng lọc… Có 2 ý kiến: 1. Phải làm lại từ đầu, 2. Làm lại tầng lọc sau mái hạ lưu.
Tìm hiểu sâu về sự cố đập Rộc U, ông Hoàng Văn Sơn - Giám đốc Xí nghiệp thủy lợi, một kỹ sư lâu năm giỏi trong ngành thủy lợi, một thành viên trong đoàn kiểm tra, được Ban Quản lý Dự án huyện Nghĩa Đàn mời xem xét, đánh giá về chất lượng đập Rộc U. Khi nêu câu hỏi, ông Sơn nói ngắn gọn: Đây là chuyện tế nhị, cho phép tôi không phát biểu về đập Rộc U. Chúng tôi gặp ông Lê Quang Nhung (Trưởng phòng Công thương huyện Nghĩa Đàn) - Phó ban Quản lý Dự án đập Rộc U, nhưng mọi thông tin bị đẩy lên ông Trưởng ban Quản lý Dự án. Liệu Dự án đập Rộc U có gì khuất tất? Dư luận bàn tán nhiều chuyện không hay trong cơ chế “xin, cho” nhưng chúng tôi không muốn đi sâu vào góc khuất này, mà chỉ tìm hiểu các nguyên nhân, sớm khắc phục và hoàn thiện đập Rộc U trong lòng mong mỏi, chờ đợi của toàn dân xã Nghĩa Thắng.
Tại trụ sở Công ty TNHH Hồng Mai, đơn vị trúng thầu, thi công đập Rộc U, ông Giám đốc Hồng Mai cho biết: Công trình thủy lợi đập Rộc U sau này được bổ sung, nâng giá lên 6 tỷ 450 triệu đồng, trong đó giá trúng thầu xây lắp 4,9 tỷ đồng. Tuy nhiên, đến nay Ban dự án mới chỉ được cấp 1,5 tỷ đồng, để thi công đúng tiến độ 6 tháng, chúng tôi đã vay mượn tiền ngân hàng, tiền người quen và phải chịu lãi suất. Được hỏi, đang mùa bão lụt, nếu công trình dang dở, không hoàn thiện nhanh thì mọi nguy cơ khó lường hết trước sự khắc nghiệt của thiên tai? Ông Hồng Mai thở dài: Biết là vậy, nhưng chúng tôi không thể vay được tiền nữa.
Đến xã Nghĩa Thắng, ông Nguyễn Quốc Luận - Chủ tịch UBND xã lắc đầu từ chối cung cấp thông tin, cả khi chúng tôi muốn ông cùng đến đập Rộc U để xem xét thực trạng. Ông nói: Thế cả thôi, có khác trước đây là nhìn bề ngoài mới mẻ hơn. Một người dân chỉ đường cho chúng tôi tới công trình thủy lợi đập Rộc U hỏi: “Còn lâu nữa không thì đập Rộc U hoàn thành hả anh, dân chúng tôi đang mong chờ lắm. May có huyện, tỉnh quan tâm về vấn đề nan giải thủy lợi ở đây, chắc chắn các vụ mùa sau sẽ bội thu”.
Câu hỏi của người dân xã Nghĩa Thắng chỉ có các cơ quan chức trách mới trả lời được.
Hồ Hồng Tuyến
