08:06, 26/06/2013
Phải vất vả chạy xe vượt qua con đường đất nhỏ hẹp, chúng tôi mới đến được xóm Bãi Đình, xã Hưng Lam. Nhìn từ xa, xóm Bãi Đình nằm lọt thỏm giữa cánh đồng mênh mông hiu quạnh, trông chẳng khác nào một ốc đảo tách biệt hẳn với xung quanh. Nằm ngăn cách với xóm Bãi Đình bởi dòng sông Lam là xóm Hến.
Cả hai xóm dân cư này đều nằm trên địa bàn hành chính của xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An nhưng lại thuộc quyền quản lý của xã Đức Quang, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Sự nhập nhằng này được bắt nguồn từ việc người dân Bãi Đình và xóm Hến thực hiện việc xâm canh, xâm cư, chuyển đến sinh sống trên địa giới hành chính thuộc xã Hưng Lam từ những năm 80 của thế kỷ 20.
Gặp gỡ với người dân, ông Lê Xuân Vỹ ở xóm Bãi Đình, xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên cho biết: Vào những năm 1984, Thường vụ Đảng ủy, chính quyền xã Đức Quang, huyện Đức Thọ có chủ trương di dân ra vùng bãi bồi của tỉnh Nghệ Tĩnh (lúc đó chưa tách tỉnh) để sinh sống. Theo đó, hiện giờ còn hơn 30 hộ dân của xã Đức Quang di cư đến vùng đất mới làm ăn sinh sống trên diện tích 49,94 ha. Vào thời điểm này, do việc quản lý đất đai ở các địa phương thiếu chặt chẽ, bị thả nổi nên các hộ dân đã xây dựng nhà cửa và sinh sống trên vùng đất Hưng Lam từ đó đến nay.
Còn ông Nguyễn Xuân Lam ở xóm Hến, xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên cho biết: Gia đình tôi trước đây sinh sống ở xã Đức Quang, huyện Đức Thọ. Do tác động của thiên nhiên nên cả làng nơi chúng tôi ở bị xói lở nghiêm trọng, chính quyền địa phương đã vận động gia đình tôi cùng với mấy chục hộ dân khác sang đây sinh sống. Bây giờ, tuy vẫn có hộ khẩu tại xã Đức Quang nhưng chúng tôi vẫn sinh hoạt trên địa phận xã Hưng Lam. Tiếng là công dân xã Đức Quang nhưng các hộ dân thuộc Bãi Đình và xóm Hến không được hưởng quyền lợi gì từ chính quyền địa phương. Đời sống, sinh hoạt của bà con chúng tôi đều hoàn toàn tự cung tự cấp.
Tình trạng xâm canh, xâm cư tại Hưng Lam kéo dài nhiều năm nay vẫn chưa được
giải quyết dứt điểm
Trước thực trạng xâm canh, xâm cư trên, ngày 7/6/2006, Đoàn công tác liên ngành của UBND tỉnh Nghệ An đã có Báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh và kiến nghị số 3599 về việc giải quyết xâm canh, xâm cư tại địa giới hành chính giữa xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên và xã Đức Quang, huyện Đức Thọ.
Theo đó, trong tài liệu của Ban Chỉ đạo 364 của UBND huyện Đức Thọ thể hiện: Vùng đất Bãi Đình có 54 hộ, trong đó 31 hộ nông nghiệp với 119 khẩu; 23 hộ cán bộ, công nhân viên Nhà máy Đường và Nhà máy Giấy. Sau đó, một số hộ dân nông nghiệp rút về định cư tại xã, một số hộ khác bỏ vào Nam sinh sống, Nhà máy Đường chuyển về huyện Anh Sơn.
Hiện nay, trên địa giới hành chính xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên còn lại 32 hộ dân cư của xã Đức Quang đang làm ăn sinh sống. Còn xóm Hến có 16 hộ, 65 khẩu, chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Hộ khẩu của 2 xóm này đều do xã Đức Quang quản lý nhưng học sinh chủ yếu học tại các trường của hai xã Hưng Lam và Hưng Phú (huyện Hưng Nguyên).
Tình trạng các hộ dân xóm Hến, xã Đức Quang sống xen kẽ với các hộ dân xã Hưng Lam khá phổ biến. Đặc biệt, có nhiều hộ gia đình vừa có hộ khẩu Hưng Lam (Hưng Nguyên) lại vừa có hộ khẩu tại xã Đức Quang, Đức Thọ (Hà Tĩnh), gây khó khăn cho việc quản lý về trật tự an ninh thôn xóm và đầu tư cơ sở hạ tầng như trạm xá, điện, đường, trường học...
Hàng năm, ngoài các khoản thuế nông nghiệp, người dân Bãi Đình và xóm Hến còn phải nộp các loại quỹ khác như người nghèo, an ninh quốc phòng, y tế, trẻ em. Bất cập lớn nhất là mọi nghĩa vụ của người dân đều được thực hiện tại xã Đức Quang. Muốn thực hiện các thủ tục hành chính, làm giấy khai sinh, khai tử, hay xin các dấu má khác thì mọi người phải sang bên kia sông.
Tại Thông báo số 207 ngày 3/7/2006, đồng chí Nguyễn Đình Chi - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An và đồng chí Trần Minh Kỳ - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Hà Tĩnh đã kết luận: Về dân cư của xã Đức Quang xâm cư sang địa phận hành chính xã Hưng Lam tại xóm Bãi Đình và xóm Hến, yêu cầu các hộ phải chuyển hộ khẩu về xã Hưng Lam quản lý theo đúng quy định tại Nghị định 51/CP ngày 10/5/1997 của Chính phủ về đăng ký và quản lý hộ khẩu. Giao cho Chủ tịch UBND 2 huyện Hưng Nguyên và Đức Thọ chỉ đạo các xã liên quan làm tốt tư tưởng cho cán bộ và nhân dân liên quan, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để nhân dân xóm Bãi Đình và xóm Hến chuyển hộ khẩu về xã Hưng Lam quản lý. Đối với diện tích đất canh tác của các hộ dân xóm Bãi Đình và xóm Hến đang sử dụng được giữ nguyên hiện trạng và chuyển giao cho xã Hưng Lam quản lý để đảm bảo cho nhân dân có đất sản xuất.
Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Hào - Chủ tịch UBND xã Hưng Lam, huyện Hưng Nguyên cho biết: Trước thực trạng xâm canh, xâm cư nói trên, nhiều năm qua, UBND hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh đã tổ chức nhiều cuộc họp có sự tham gia của chính quyền các cấp từ xã đến huyện nhằm giải quyết những tồn tại, vướng mắc về địa giới hành chính, đất đai và dân cư giữa 2 xã Đức Quang và Hưng Lam. Theo đó, các cấp chính quyền của hai tỉnh đã từng có chủ trương sáp nhập cụm dân cư vào xã Hưng Lam. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó chủ yếu là từ phía một số hộ dân không đồng ý nhập khẩu từ xã Đức Quang sang xã Hưng Lam vì chưa thỏa mãn về việc bồi thường đất đai.
Trước thực trạng xâm canh, xâm cư tại xã Hưng Lam, vấn đề đặt ra là, các cấp chính quyền địa phương của 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh cần có sự thống nhất về mặt chủ trương, sớm có biện pháp giải quyết dứt điểm những vướng mắc, tồn tại, giúp người dân yên tâm sinh sống, lao động sản xuất, chấp hành mọi quy định của Hiến pháp và pháp luật, xây dựng quê hương, đất nước giàu mạnh, văn minh.
Hằng Nga - Lê Hoa
In
Chia sẻ
