(Congan.nghean.gov.vn)-Trong thời gian gần đây, cùng với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng xấu đã lợi dụng công nghệ này để thực hiện nhiều thủ đoạn lừa đảo tinh vi trên không gian mạng. Một trong những thủ đoạn mới đang xuất hiện và có xu hướng gia tăng là việc sử dụng AI để tạo ra hình ảnh giả mạo “đã tìm thấy” thú cưng hoặc đồ thất lạc, từ đó tiếp cận nạn nhân và yêu cầu chuyển tiền chuộc.
Thủ đoạn này đánh vào tâm lý lo lắng, hoang mang, mong muốn nhanh chóng tìm lại tài sản hoặc vật nuôi của người dân, gây ra nhiều hệ lụy về kinh tế, tinh thần và tiềm ẩn nguy cơ mất an ninh trật tự.
 |
| Hình ảnh minh họa |
Thực tế cho thấy, khi người dân đăng tải thông tin tìm kiếm thú cưng bị lạc, giấy tờ, đồ vật có giá trị bị mất lên các trang mạng xã hội, hội nhóm cộng đồng, các đối tượng lừa đảo nhanh chóng thu thập hình ảnh, thông tin cá nhân công khai. Sau đó, chúng sử dụng các công cụ AI để tạo ra hình ảnh giả với nội dung như thú cưng đang được giữ, đồ thất lạc đã được “nhặt được”, kèm theo bối cảnh, chi tiết trông rất thật. Những hình ảnh này được gửi trực tiếp cho người bị mất, tạo niềm tin rằng tài sản hoặc thú cưng đã được tìm thấy.
Về phương thức, thủ đoạn, các đối tượng thường chủ động liên hệ với nạn nhân thông qua tin nhắn riêng trên mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin. Chúng gửi hình ảnh do AI tạo ra, đôi khi kèm theo các thông tin trùng khớp với nội dung người dân đã đăng tải trước đó để tăng độ tin cậy. Sau khi tạo được niềm tin ban đầu, các đối tượng đưa ra yêu cầu chuyển một khoản tiền với lý do “phí chăm sóc”, “tiền chuộc”, “chi phí đi lại”, hoặc viện dẫn các lý do khẩn cấp khác để thúc ép nạn nhân chuyển tiền nhanh chóng. Trong nhiều trường hợp, các đối tượng còn cố tình tạo áp lực tâm lý, yêu cầu giữ bí mật, không thông báo cho người khác, hoặc đe dọa sẽ thả rông, bán lại thú cưng, tiêu hủy đồ vật nếu không chuyển tiền ngay.
Hậu quả của thủ đoạn trên không chỉ dừng lại ở thiệt hại về tài sản. Nhiều người dân sau khi phát hiện bị lừa đảo rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng, bức xúc, ảnh hưởng đến tâm lý và sinh hoạt hàng ngày. Việc các đối tượng lợi dụng AI để tạo dựng thông tin, hình ảnh giả mạo còn làm gia tăng nguy cơ mất an toàn thông tin cá nhân, khiến người dân e ngại khi chia sẻ thông tin trên không gian mạng. Về lâu dài, những hành vi này gây ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin trong cộng đồng, tác động xấu đến tình hình an ninh trật tự và môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
Trước tình hình trên, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác và chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
1. Khi đăng tải thông tin tìm kiếm thú cưng hoặc đồ thất lạc trên mạng xã hội, cần hạn chế công khai quá nhiều thông tin cá nhân, hình ảnh chi tiết, đặc điểm riêng dễ bị lợi dụng.
2. Cảnh giác với các tin nhắn, cuộc gọi tự xưng đã “tìm thấy” tài sản hoặc thú cưng, đặc biệt là khi kèm theo yêu cầu chuyển tiền dưới bất kỳ hình thức nào.
3. Không vội vàng tin vào hình ảnh, video được gửi qua mạng; cần kiểm chứng thông tin bằng cách yêu cầu gặp trực tiếp, đối chiếu nhiều dấu hiệu thực tế hoặc thông qua người quen, chính quyền địa phương.
4. Tuyệt đối không chuyển tiền khi chưa xác minh rõ ràng danh tính, địa chỉ, thông tin của người liên hệ; không làm theo yêu cầu giữ bí mật hoặc thúc ép thời gian.
5. Tăng cường trang bị kiến thức về các thủ đoạn lừa đảo mới, đặc biệt là các chiêu trò lợi dụng công nghệ AI để giả mạo thông tin, hình ảnh.
6. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo, cần nhanh chóng lưu giữ bằng chứng và trình báo cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ, xử lý theo quy định pháp luật.