Kêu gọi từ thiện trên mạng xã hội, nhìn ở góc độ tích cực, là phương tiện giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn được nhanh chóng chia sẻ, lan tỏa đến cộng đồng, thu hút sự quan tâm, ủng hộ của các nhà hảo tâm. Tuy nhiên, hiện nay đã xuất hiện nhiều biểu hiện biến tướng, thiếu minh bạch, thậm chí lợi dụng, lồng ghép những câu chuyện không có thật nhằm trục lợi tiền bạc từ các tấm lòng nhân ái. Thực trạng này dễ dàng nhận thấy trên các hội nhóm, fanpage… trên các nền tảng mạng xã hội, nơi có vô số tài khoản được lập ra với mục đích kêu gọi ủng hộ từ thiện thông qua các số tài khoản ngân hàng, tiềm ẩn nhiều chiêu trò lừa đảo tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền ủng hộ qua không gian mạng.
Phương thức, thủ đoạn:
1. Giả mạo tổ chức, cá nhân uy tín: Lập các trang Fanpage, tài khoản cá nhân có tên, hình ảnh đại diện giống hệt hoặc gần giống với các cơ quan báo chí, quỹ từ thiện, hội chữ thập đỏ hoặc những người nổi tiếng thường xuyên làm thiện nguyện.
2. Đánh cắp và "xào nấu" hình ảnh thương tâm: Các đối tượng sao chép bài viết, hình ảnh về những hoàn cảnh khó khăn, trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo, nạn nhân tai nạn... từ các trang báo chính thống. Sau đó, chúng đăng tải lại kèm theo những lời kêu gọi khẩn thiết, đánh vào tâm lý muốn giúp đỡ ngay lập tức của người đọc. Hình ảnh, video đi kèm theo phần lớn là giả mạo, hoặc được lấy từ các trường hợp có thật nhưng đã xảy ra từ lâu, thậm chí đã được hỗ trợ trước đó. Những nội dung này được lan truyền nhanh chóng nhằm đánh vào tâm lý thương cảm của người xem.
3. Sử dụng tài khoản cá nhân để trục lợi: Tinh vi chèn số tài khoản ngân hàng của cá nhân đối tượng lừa đảo vào bài viết, thay vì số tài khoản của tổ chức từ thiện chính thống hoặc của chính gia đình nạn nhân. Sau khi nhận được tiền quyên góp, các đối tượng sẽ nhanh chóng khóa tài khoản, chặn liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền.
Cách nhận biết:
Điểm chung của các thủ đoạn lừa đảo trên là các đối tượng đều yêu cầu chuyển tiền vào các tài khoản cá nhân không rõ danh tính, không phải tài khoản của bệnh viện hoặc các tổ chức từ thiện hợp pháp. Đây là dấu hiệu quan trọng để nhận diện hành vi lừa đảo.
 |
| Ảnh minh họa |
1. Đừng vội chuyển tiền chỉ vì cảm xúc nhất thời. Hãy kiểm tra tính xác thực của tài khoản đăng bài (thời gian lập trang, số lượng người theo dõi, sự tương tác ở các bài đăng cũ, dấu tích xanh chính chủ). Không gửi tiền quyên góp, ủng hộ vào các tài khoản không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện các tài khoản giả mạo, người dân cần kịp thời tố giác đến cơ quan chức năng để nhanh chóng xử lý.
2. Chủ động liên hệ trực tiếp với chính quyền địa phương, bệnh viện, hoặc ban quản lý nơi người cần giúp đỡ đang điều trị, sinh sống để xác minh tính chân thực của hoàn cảnh. Hãy lựa chọn các tổ chức, quỹ từ thiện có uy tín, được Nhà nước cho phép hoạt động và công khai báo cáo tài chính như Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở Trung ương hoặc các tỉnh, xã, phường, đặc khu. Tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân không rõ danh tính; kiểm chứng thông tin thông qua báo chí chính thống, cơ quan chức năng hoặc hệ thống xác minh của Chống Lừa Đảo; đồng thời có thể liên hệ bệnh viện, chính quyền địa phương hoặc người thân của người được kêu gọi hỗ trợ để xác thực hoàn cảnh.
3. Ưu tiên ủng hộ thông qua các cơ quan, tổ chức, hội đoàn được nhà nước cấp phép, có uy tín (Hội Chữ thập đỏ, Mặt trận Tổ quốc các cấp, các quỹ từ thiện của cơ quan báo chí chính thống) hoặc quyên góp trực tiếp cho gia đình nhân vật nếu có thể xác thực và có báo cáo thu chi, sao kê minh bạch. Không chuyển tiền vào các tài khoản cá nhân mập mờ, không rõ lai lịch.
4. Khi phát hiện bài viết có dấu hiệu lừa đảo, hãy lập tức báo cáo với Ban quản lý mạng xã hội và trình báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được xử lý.
Với tinh thần đoàn kết và trách nhiệm cộng đồng, mỗi người dân hãy chủ động chung tay thực hiện hành động quyên góp, từ thiện một cách an toàn, hiệu quả. Đồng thời, người dân cần nâng cao cảnh giác, không để các đối tượng lợi dụng lòng hảo tâm để lừa đảo, trục lợi.