02:05, 14/05/2013
Chết vì đá
Vụ tai nạn thương tâm xảy ra vào sáng sớm 5/5/2013 tại mỏ đá Lèn Rỏi, xã Kỳ Tân, huyện Tân Kỳ làm hai người thiệt mạng là anh Lê Văn Trợ (45 tuổi) trú tại xã Giang Sơn Tây, huyện Đô Lương và anh Nguyễn Văn Quảng (47 tuổi) trú tại xã Kỳ Tân, huyện Tân Kỳ. Mỏ đá này do Công ty TNHH Kiều Phương, một doanh nghiệp địa phương quản lý sau khi đã được UBND tỉnh cấp giấy phép hoạt động. Tuy nhiên, tại thời điểm xảy ra vụ sập đá đè chết hai công nhân thời vụ này của Công ty, mỏ đã hết thời hạn khai thác 5 tháng.
Trước đó, vào ngày 22/4, tại mỏ đá Lèn Kỳ, xã Đồng Thành (Yên Thành) cũng xảy ra vụ sập mỏ đá làm hai người bị thương nặng, phải nhập viện cấp cứu. Nạn nhân là ông Nguyễn Quang Chinh (SN 1958) ở xóm Vũ Kỳ, xã Đồng Thành và bà Thái Thị Tứ (SN 1966) trú xóm Nam Viên, xã Đồng Thành. Hai người này bị thương trong khi được Công ty TNHH Kỳ Sơn, là đơn vị được cấp phép khai thác đá tại khu mỏ này thuê làm việc, tuy vậy, cũng như mỏ đá Lèn Rỏi, mỏ đá này đã hết thời gian khai thác.
Làm việc với Phòng Tài nguyên Môi trường huyện Yên Thành thì được biết, mỏ đá Lèn Kỳ đã được UBND tỉnh cấp giấy phép gia hạn khai thác khoáng sản cho Công ty TNHH Kỳ Sơn tại Quyết định số 4127/QĐ-UBND.TN ngày 16/9/2010 có thời hạn 24 tháng. Ngày 2/10/2012, UBND huyện đã có văn bản thông báo về việc hết thời hạn khai thác đến Công ty, đồng thời, nghiêm cấm mọi hoạt động khai thác tại khu vực mỏ.
Mỏ đá Lèn Rỏi, nơi xảy ra tai nạn thương tâm
Ngày 28/1/2013, UBND tỉnh đã có Quyết định số 350/QĐ-UBND.TN phê duyệt Đề án đóng cửa mỏ đá trong thời hạn 6 tháng, nhưng theo cơ quan chức năng thì phải đến tháng 3/2013, Công ty TNHH Kỳ Sơn mới tiến hành, vừa khai thác vừa đóng mỏ theo kiểu tận thu. Công ty thuê người dân địa phương lao động thời vụ và đã xảy ra tai nạn như đã đề cập ở trên.
Cũng tại mỏ đá Lèn Kỳ, ngày 2/5, Đoàn kiểm tra liên ngành đã tiến hành kiểm tra tại mỏ đá này và đã có kết luận: Công ty TNHH Kỳ Sơn tiến hành thu dọn các khối lượng ở một số phần thuộc đáy mỏng khu vực và đá treo. Tuy nhiên, quá trình thực hiện không đúng quy trình Đề án đóng cửa mỏ đã được phê duyệt, không xây dựng phương án chi tiết thi công nhằm đảm bảo an toàn cho người lao động, thiếu ý thức trong việc định hình các khối lượng đóng cửa mỏ. Công ty cũng không thực hiện việc lập thông báo, biển báo cảnh giới khu vực nguy hiểm đến người dân, Ngay sau đợt kiểm tra, Đoàn cũng đã yêu cầu Công ty dừng mọi hoạt động khai thác, đóng cửa mỏ tại Lèn Kỳ.
Buông lỏng quản lý
Trong khi đó, tại mỏ đá Lèn Rỏi, ngay sau khi xảy ra tai nạn làm 2 người thiệt mạng, Công ty TNHH Kiều Phương đã có báo cáo “láo” gửi Thanh tra Sở Lao động Thương binh và Xã hội, Công an huyện Tân Kỳ khi cho rằng, hai nạn nhân trên là lao động tự do, trong lúc tận thu đá ở Lèn Rỏi thuộc địa bàn doanh nghiệp này quản lý đã bị đá lăn xuống khiến họ tử vong.
Thực chất, qua trao đổi với chúng tôi, ông Tô Anh Phương - Giám đốc Công ty thừa nhận, hai nạn nhân thiệt mạng từng được Công ty thuê để làm nhưng là trả lương theo ngày. Ngay sau khi vụ tai nạn thương tâm xảy ra, phía Công ty đã hỗ trợ mỗi gia đình nạn nhân 75 triệu đồng.
Qua tìm hiểu chúng tôi được biết, năm 2000, Công ty TNHH Kiều Phương đã được UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác đá tại Lèn Rỏi và đến ngày 10/5/2005, lại được tiếp tục gia hạn khai thác đến hết tháng 6/2008. Sau khi hết hạn, ngày 18/8/2008, Sở Tài nguyên Môi trường đã có văn bản yêu cầu doanh nghiệp này đóng cửa mỏ, phục hồi môi trường, môi sinh và đất đai theo quy định của pháp luật. Thế nhưng, không hiểu sao trong thời gian qua, doanh nghiệp vẫn khai thác và để cho người dân tiếp cận khu vực này dẫn đến hậu quả chết người.
![]() |
| Chị Thắm, vợ nạn nhân Nguyễn Văn Quảng đau đớn vì mất chồng |
Theo những người có mặt tại hiện trường thì, hôm xảy ra tai nạn, có 6 người dân trên công trường nhưng 4 người khác may mắn thoát chết. Được biết, trong số hai nạn nhân này thì trường hợp anh Nguyễn Văn Quảng có hoàn cảnh gia đình khá bi đát. Mấy năm nay, một mình anh Quảng vất vả mưu sinh lo thuốc thang cho vợ và 2 con còn nhỏ đang ăn học. Vợ anh là chị Nguyễn Thị Thắm bị bệnh tâm thần nên từ mấy năm nay, anh phải oằn mình kiếm tiền bằng cách mưu sinh tại mỏ đá Lèn Rỏi.
Về hoạt động tại mỏ đá này, đại diện Phòng Tài nguyên Môi trường, ông Nguyễn Văn Thanh cho biết, sau khi hết hạn vào năm 2008, phía doanh nghiệp Kiều Phương đã được UBND tỉnh đồng ý về mặt chủ trương để lập hồ sơ tiếp tục khai thác. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có quyết định được khai thác chính thức. Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn tiến hành tận thu số đá đã khai thác trước đó để chế biến gần chân mỏ đá.
Tuy vậy, điều dễ nhận thấy từ sau hai vụ tai nạn làm 2 người chết và 2 người phải nhập viện tại các mỏ đá Lèn Kỳ (Yên Thành) và Lèn Rỏi (Tân Kỳ) là do chính quyền địa phương đã buông lỏng quản lý. Tại mỏ đá Lèn Rỏi chỉ cách UBND huyện và các cơ quan đầu não của huyện này chưa đầy 1 cây số, trong khi, tại mỏ đá Lèn Kỳ quá trình doanh nghiệp tiến hành đóng cửa mỏ, chính quyền sở tại và các cơ quan chức năng đã để mặc cho doanh nghiệp này muốn làm gì thì làm. Việc kiểm tra, giám sát và thường xuyên báo cáo định kỳ (mỗi tháng/lần) cũng như kiểm tra công tác quản lý vật liệu nổ công nghiệp chưa được chú trọng thực hiện.
Câu hỏi đặt ra là, trên địa bàn toàn tỉnh còn bao nhiêu mỏ đá đang trong hoàn cảnh tương tự? Và nếu không có sự cố sập đá gây chết người thì liệu hoạt động của doanh nghiệp có được kiểm tra, giám sát chặt chẽ hay cứ buông lỏng quản lý, theo kiểu “sống chết mặc... dân” như trong thời gian qua.
Thiên Thảo

