08:05, 13/05/2013
Nghệ An có 6 huyện biên giới, nơi sinh sống của 111.949 nhân khẩu thuộc 6 dân tộc Kinh, Thái, Mông, Khơ Mú, Tày Poọng và tộc người Đan Lai. Cư dân ở địa bàn này, nhất là ở những bản làng xa xôi, vẫn còn thói quen sử dụng súng tự chế (súng kíp) để đi săn bắn thú rừng. Một bộ phận đồng bào vẫn còn quan niệm, người đàn ông đứng đầu mỗi gia đình bắt buộc phải có một khẩu súng để phục vụ việc săn bắn và bảo vệ nương rẫy. Người dân vẫn sử dụng súng và đi săn bắn thú rừng như một nghề để sinh nhai.
Tuy nhiên, việc sử dụng súng tự chế tại địa bàn biên giới trong thời gian qua đã xảy ra nhiều vụ việc gây hậu quả đau lòng. Xin kể ra mấy vụ điển hình: Ngày 23/12/2012, trong khi cùng bạn đi săn thú rừng, Moong Văn Hưng (SN 1997, ở bản Xốp Phe, xã Mường Típ, huyện Kỳ Sơn) đã để súng cướp cò và bắn vào đùi của Cụt Văn Sung (SN 1996) khiến Sung bị thương phải đi cấp cứu tại bệnh viện.
Ngày 20/2/2013, tại khu rừng giáp ranh giữa bản Phù Quặc 3, xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn với bản Phồng, xã Lưu Kiền, huyện Tương Dương, anh Xồng Chà Xồng (45 tuổi) trong lúc đi săn thú cũng đã dùng súng kíp bắn nhầm vào em trai mình là Xồng Xài Xử (39 tuổi) làm Xử bị thương ở vai trái.
Không chỉ trong săn bắn, mà trong cuộc sống thường nhật, đa số những mâu thuẫn, khúc mắc lớn, nhỏ thì súng kíp cũng được “ưa chuộng” sử dụng. Điển hình là trong đêm 23/2/2013, tại bản Phồng, xã Tam Hợp, huyện Tương Dương, anh Vi Văn Tuấn (SN 1973) do những mâu thuẫn khó giải quyết trong đời sống đã dùng súng kíp tự tử.
Gần đây nhất, vào hồi 12 giờ ngày 19/3, tại bản Hòa Sơn, xã Tà Cạ, huyện Kỳ Sơn, trong một cuộc rượu, lời qua tiếng lại đã nảy sinh mâu thuẫn. Sau một hồi tranh cãi, Vi Văn Nam (SN 1969, là cậu) đã “nóng tiết” không thèm dùng “ngôn ngữ” để tranh luận nữa mà quyết dùng súng kíp để “xử” thằng cháu Vi Văn Bún (SN 1979) không “biết điều” với mình. Rất may là mọi người đã can ngăn kịp thời, 2 cậu cháu chỉ bị thương nhẹ, không để hậu quả xấu xảy ra.
Chúng tôi đến Đồn Biên phòng Thanh Thủy để tìm hiểu nguyên nhân những tai nạn do súng kíp gây ra. Trung úy Hà Ngọc Duy - Đội trưởng Đội PCTP đưa mấy khẩu súng tự chế ra giới thiệu. Có chứng kiến tận mắt mới thấy: Bề ngoài những khẩu súng tự chế trông khá đơn giản, song về độ an toàn thì rất đáng lo ngại.
Trung úy Hà Ngọc Duy giới thiệu về sự nguy hiểm của súng tự chế
Các bộ phận của súng ráp nối với nhau khá rời rạc, lộ rõ độ vênh giữa các bộ phận với nhau. Đạn súng tự chế thường là 20 - 30 viên bi nhỏ được nhồi trong mỗi vỏ đạn. Khi đạn bắn ra khỏi nòng, nếu khoảng cách từ nòng súng đến mục tiêu càng xa thì đường kính lưới đạn túa ra khỏi nòng càng lớn, tầm sát thương rộng hơn.
Bởi vì là tự chế nên về sai số thì không súng nào giống súng nào. Điều này cho thấy, người bắn không thể kiểm soát hướng bay của tất cả các viên bi trong vỏ đạn khi sử dụng súng tự chế. Và có lẽ, những viên “đạn lạc” này chính là lý do khiến những tai nạn chết người từ súng săn vẫn thường xuyên xảy ra.
Thực tế trong thời gian qua, những người sử dụng súng săn, súng tự chế đi săn thú rất dễ gặp những tai nạn từ loại súng này gây ra. Bởi lẽ, súng săn, súng tự chế của người dân có độ an toàn thấp, lại không được kiểm tra, bảo dưỡng và thay thế các bộ phận hư hỏng, người dân sử dụng súng dựa vào kinh nghiệm là chính nên tai nạn gặp phải là điều khó tránh.
Xác định được sự nguy hiểm tiềm ẩn từ việc sử dụng súng săn tự chế của đồng bào dân tộc thiểu số, thời gian qua, thực hiện Kế hoạch của UBND tỉnh và Kế hoạch của BĐBP Nghệ An, các Đồn Biên phòng đã phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tuyên truyền, vận động để thu gom loại vũ khí chết người này. Chỉ tính từ đầu năm 2012 đến nay, các Đồn Biên phòng đã vận động đồng bào trên địa bàn giao nộp được 208 súng kíp. Bên cạnh đó, còn thu hồi 2 khẩu CKC, 1 khẩu AK, 1 súng thể thao, 34,6 kg thuốc nổ, 7 quả mìn, 115m dây cháy chậm, 29 kíp nổ… Điển hình là các Đồn Biên phòng Hạnh Dịch, Thanh Thủy, Na Loi, Keng Đu…
Theo Thiếu tá Lê Văn Hải - Chính trị viên Đồn Biên phòng Hạnh Dịch thì, số lượng súng mà đồng bào tự nguyện giao nộp chỉ là con số rất nhỏ so với thực tế đang có trong dân. Bên cạnh đó, còn tâm lý đối phó như chỉ giao nộp nòng súng, còn cò súng và báng súng thì giữ lại. Sở dĩ, việc vận động giao nộp vũ khí chưa triệt để là do đồng bào vốn xem khẩu súng săn là một vật dụng không thể thiếu bên mình khi đi rừng, làm nương, làm rẫy. Ngoài việc phục vụ cho việc săn bắn, khẩu súng còn mang nhiều ý nghĩa tâm linh, là vật để xua đuổi tà ma.
Đồng bào mang súng tự chế đi giao nộp
Đặc biệt, trong các gia đình đồng bào dân tộc Mông ở biên giới Nghệ An có quan niệm, khẩu súng thể hiện sức mạnh của người đàn ông trong gia đình. Thường, trong một gia đình có bao nhiêu người con trai thì sẽ có từng ấy khẩu súng. Chính vì thế mà trong quá trình vận động, không ít chủ hộ không chịu giao nộp mà chỉ ký cam kết là không sử dụng. Vì theo họ, lấy khẩu súng ra khỏi nhà chẳng khác nào lấy đi sức mạnh của họ. Thêm nữa, kể cả khi đã giao nộp súng rồi thì đồng bào vẫn có thể tự “ra lò” hoặc mua sắm những khẩu súng khác rất nhanh chóng.
Đại tá Nguyễn Việt Hà - Phó Chính ủy BĐBP Nghệ An khẳng định: “Trong thời gian tới, chúng tôi tiếp tục phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, các lực lượng liên quan thực hiện quyết liệt hơn nữa nhằm thu hồi triệt để súng tự chế trong nhân dân. Chúng tôi xác định, đây là nhiệm vụ trọng tâm của các đơn vị và phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, lâu dài để nhằm hạn chế đến mức thấp nhất, tiến tới chấm dứt các vụ tai nạn đáng tiếc do việc sử dụng súng tự chế gây ra”.
Hùng Phong
In
Chia sẻ
