02:05, 07/05/2013
Ði dọc các xã Châu Hồng, Châu Tiến, vùng trọng điểm khai thác thiếc là cảnh tượng những cánh rừng bị người ta đào bới nham nhở. Như khu vực Thung Lùn, xã Châu Hồng, nhiều điểm mỏ được khai thác lộ thiên, dưới khe suối người ta dùng máy đào bới thành những ao sâu hoắm. Trên triền núi thì dùng “vòi rồng” để bắn tỉa đất, đá để lấy quặng thiếc, cứ mỗi điểm mỏ đều ùn tắc cả nghìn m3 bùn đỏ làm tắc nghẽn các con khe, con suối.
Điểm khai thác thiếc xả thải bừa bãi khiến cho các khe suối, dòng sông
trên địa bàn Quỳ Hợp bị ô nhiễm nặng
trên địa bàn Quỳ Hợp bị ô nhiễm nặng
Công ty TNHH Chính Nghĩa có tới 3 mỏ quặng thiếc ở Thung Chuối - Châu Hồng, Lần Toong, xã Châu Thành, Châu Hồng. Hầu như các mỏ thiếc này đều khai thác lộ thiên và bị Công ty này dùng các phương tiện cơ giới ngày đêm “băm vằm” để lấy thiếc. Tại điểm khai thác này, hầu như ít chú trọng về xử lý môi trường.
Người ta “sàng tuyển” lấy quặng thiếc xong phần chất thải rắn và nguồn nước độc hại thì vô tư xả ra giữa núi rừng để chờ những đợt mưa “phi tang” và không hoàn trả lại mặt bằng. Nguồn nước thải từ đãi, sàng tuyển quặng thiếc của hàng chục đơn vị khai thác thiếc ở Châu Hồng, Châu Tiến, Châu Thành, Châu Cường được xả thải bừa bãi khiến cho các khe suối, dòng sông trên địa bàn Quỳ Hợp bị ô nhiễm nặng.
Dòng khe Nậm Tôn nguồn nước vốn trong xanh mà nay nước thải từ quặng thiếc khiến dòng sông trở nên đỏ ngầu và đặc quánh. Trong số rất nhiều xã bị ô nhiễm nguồn nước do đào đãi thiếc thì bản Quang Hưng và bản Còn, xã Châu Quang là ảnh hưởng nặng nhất.
Chị Lang Thị Hương đang lấy nước trên cánh đồng lúa Cây Gạo buồn bã nói: Nước đầu nguồn bị chặn lại dùng để đãi thiếc nên cả cánh đồng lúa đang thì trổ bông bị hạn hán. Nguồn nước ô nhiễm này có lấy vào ruộng cũng bị bùn đỏ bó chặt lấy gốc rễ làm cho cây lúa sống dở chết dở. Gia đình tôi làm 3 sào ruộng, tình hình này có khi “treo niêu”.
Trước đây làm 5 sào ruộng, vụ nào cũng được mùa, vậy mà giờ bị bùn quặng thiếc bồi lấp mất 3 sào ruộng, 2 sào còn lại không có nước tưới thì lấy gì mà ăn. Đi sâu vào bản Còn, xã Châu Quang thấy không khí thật buồn. Chị Lê Thị Hạnh than thở: Dân bản Còn và Quang Hưng cuộc sống đang còn khó khăn, đa số các hộ dân phải sử dụng nguồn nước từ khe Nậm Tôn để ăn uống, tắm rửa.
Nhưng loại nước đỏ này giặt áo quần chỉ một lần là chuyển sang màu vàng. Nước giếng hầu hết được lọc nhưng để qua một đêm vẫn bị đóng váng, ngửi nghe mùi tanh nồng. Ông Quán Hữu Xiết - Trưởng bản Còn bức xúc cho biết: Gần 20 năm qua, người dân 2 bản phải liên tục sống trong môi trường ô nhiễm độc hại. Nước đỏ từ đãi quặng thiếc tràn vào làng mạc, ruộng đồng, đi tới đâu là tan hoang đến đó. Anh xem, có những năm hàng chục ao cá bị chết nổi trắng bụng vì nguồn nước bị ô nhiễm. Đau nhất là hiện nay, trên khắp các cánh đồng lúa của 2 bản Còn và Quang Hưng đang bị bùn thiếc “lấn chiếm”.
Riêng bản Còn trước đây có trên 30 ha lúa thì nay chỉ có gần 25 ha lúa, bình quân mỗi năm, bản bị mất từ 1 - 2 ha lúa do bị bùn đỏ lấn chiếm. Nhiều diện tích bị bùn đỏ bồi lấp, bà con tiếc quá ra cải tạo để trồng ngô, đậu, lạc nhưng chẳng loại cây nào sống nổi trên lớp “phù sa” thiếc. Nhiều người dân còn phản ánh, sử dụng nguồn nước sinh hoạt này thì nhiều người mắc các loại bệnh ho hen, phổi, ghẻ lở… Chưa kể là trâu, bò, lợn cũng mắc chứng đầy hơi, chướng bụng.
Theo Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Quỳ Hợp, từ đầu năm 2013 đến nay, UBND huyện Quỳ Hợp phối hợp các ngành chức năng đã xử lý hàng chục trường hợp khai thác khoáng sản trái phép gây ô nhiễm môi trường, như khai thác vàng trái phép ở Nam Sơn, Bắc Sơn, Châu Lý, Châu Đình; khai thác quặng thiếc trái phép ở Châu Quang, Châu Cường…
Tuy nhiên, việc xử lý tình trạng khai thác quặng thiếc gây ô nhiễm môi trường ảnh hưởng đến đất sản xuất, nguồn nước sinh hoạt trên địa bàn Quỳ Hợp đang còn nhiều bất cập và khó khăn trong việc xử lý triệt để.
Trường Khuyên - Văn Vinh
In
Chia sẻ
