09:08, 12/08/2013
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn chưa thoát khỏi cơn suy thoái, Chính phủ vẫn kiên trì tạo động lực mới nhằm đưa Việt Nam ổn định và phát triển kinh tế theo lộ trình bền vững. Dù vậy, các bộ, ngành vẫn quyết định tăng giá một số mặt hàng thiết yếu như xăng, dầu, điện, đã làm nhiều người băn khoăn. Đặc biệt, theo nhận định của các chuyên gia kinh tế, việc tăng giá điện không khác nào đi ngược với chính sách. Trong khi sức mua giảm rõ rệt do ảnh hưởng của suy thoái thì việc tăng giá đã có những ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống kinh tế, đặc biệt tại tỉnh có dân số đông như Nghệ An.
Theo Nghị định 84 của Chính phủ, xăng, dầu là mặt hàng kinh doanh theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước và còn phụ thuộc vào thị trường các nước trên thế giới. Tuy nhiên, trước sự kêu ca của các đơn vị kinh doanh, rằng xăng dầu lỗ 500 đồng/lít, có nguy cơ thụt két, Bộ Công thương và Bộ Tài chính đã có ngay tác động mạnh bằng cách “bơm” tăng giá xăng, dầu lên. Điều làm người dân lo lắng là mới trong vòng hơn một tháng qua, giá xăng, dầu đã tăng 3 lần. Từ ngày 17/7, giá các mặt hàng xăng, dầu đã tăng thêm từ 420 - 470 đồng/lít, đưa mỗi lít xăng với giá mới 24.570 đồng/lít. Tiếp theo, mức tăng lần lượt giá dầu diesel và dầu hỏa 420/lít. Đưa giá mới của dầu diesel là 22.310 đồng/lít; giá dầu hỏa là 22.020 đồng/lít. Một năm tăng giá xăng, dầu tới 4 lần, chỉ từ tháng 1/2013 đến tháng 7/2013, có lẽ đây là một kỷ lục.
Từ ngày 1/8, giá bán điện bình quân tăng 71,85 đồng/KWh (tương đương 5% giá bán điện bình quân đã áp dụng trước kia). Đối với việc tăng giá điện 5%, phía EVN cho rằng, giá điện hiện nay thấp hơn giá kinh doanh, ngành điện đang thua lỗ. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của Đảng, Nhà nước thì sản phẩm ngành điện thực hiện theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước. Bên cạnh đó, Nhà nước kiểm soát hết sức chặt chẽ và có lộ trình để phát triển các nhà máy điện hiện đại để sản xuất điện thương phẩm, phục vụ sản xuất và đời sống.
Giá điện tăng bất ngờ kéo theo nhiều mặt hàng tăng giá
Cũng như xăng, dầu, điện là năng lượng thiết yếu đối với người dân và là năng lượng đầu vào của doanh nghiệp. Giá điện tăng tất yếu ảnh hưởng đến thu nhập, chi tiêu của người dân và chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Người dân có vẻ hoài nghi và lo lắng, giá điện tăng sẽ kéo theo đời sống kinh tế giảm xuống, đặc biệt đối với người lao động.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thì lại bị sức ép tâm lý và phí đầu vào cao, có thể đánh mất lợi nhuận sau thuế. Tiếp theo cái vòng luẩn quẩn là giá đầu vào cho sản xuất kinh doanh tăng, nên giá sản phẩm đầu ra cũng tăng lên có lúc, có nơi đến chóng mặt. Trong khi các doanh nghiệp sản xuất hàng nội địa đồng loạt tăng giá, thì các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu vì đã ký hợp đồng giá xong, không thể tăng giá được, chỉ biết ngậm ngùi lo lắng rất có thể bị nuốt chửng vào “cơn bão” khủng hoảng kinh tế toàn cầu. Và thực tế thì doanh nghiệp đang trên đà lâm vào cảnh khó khăn rất khó tháo gỡ.
Như vậy, chỉ trong cùng một tháng, có tới hai mặt hàng thiết yếu là xăng, dầu và điện cùng tăng giá. Với việc tăng liên tục về giá, mối lo của người dân đang càng ngày càng tăng lên. Tại Nghệ An, một số các doanh nghiệp dường như có chung tâm trạng lo lắng bị lâm vào cảnh “phá sản”, do không thể chủ động đầu vào và thị trường cho đầu ra.
Phía người dân thì lại lo lắng tới miếng cơm, manh áo hàng ngày, do các mặt hàng nhu yếu nhạy cảm có tác động mạnh, sẽ đẩy các mặt hàng tiêu dùng lên cao ngất ngưởng đến nỗi các cơ quan chưa kiểm soát nổi. Trong lúc đó, đồng lương của phần đông cán bộ, công nhân viên tăng ở mức thấp. Các sản phẩm nông, lâm, ngư nghiệp, tiểu thủ công nghiệp của nông dân chi phí tăng, giá lại có chiều hướng giảm mạnh.
Sau khi giá xăng, dầu và giá điện tăng, khảo sát qua thị trường TP Vinh, dễ nhận thấy các mặt hàng có mức giá tăng trước tiên rơi vào các sản phẩm thiết yếu như thực phẩm và đồ gia dụng. Ước tính, giá mỗi mặt hàng sẽ tăng từ 5 - 10% tùy chủng loại. Tại một số chợ, các mặt hàng thiết yếu như rau, củ, quả đã bắt đầu có hiện tượng tăng giá. Thịt lợn tăng 5.000 - 10.000 đồng/kg, gia cầm tăng 5.000 - 7.000 đồng/kg, thủy, hải sản tươi sống cũng nhích thêm 10.000 - 15.000 đồng/kg so với thời điểm gần nhất. Qua khảo sát nhận thấy, có mặt hàng do nhà sản xuất tăng giá, có mặt hàng do nhà cung cấp tự tăng giá và đa số các tiểu thương cũng tăng giá kiểu ăn theo đà tăng giá xăng, dầu.
Kinh tế khó khăn khiến thu nhập và đời sống người dân đang bị ảnh hưởng, đa số người dân rất chật vật và cố gắng thu hẹp chi tiêu để tồn tại qua giai đoạn khó khăn. Nếu như người dân TP Vinh và các huyện lân cận trước đây đổ xô đi mua sắm tại các siêu thị như Big C Vinh, Metro, thì nay sức mua có dấu hiệu giảm xuống.
Nền kinh tế hiện vẫn chưa thoát khỏi khủng hoảng, sức mua yếu dần trông thấy. Trong khi đó, liên tiếp có những đợt biến động về giá cả như thời gian vừa qua và thời điểm hiện tại sẽ khiến mọi chính sách quản lý kinh tế trở nên rối và phức tạp. Thiết nghĩ, các nhà chức trách lúc này cần có biện pháp mạnh tay để ngăn ngừa tình trạng tư thương trục lợi, tự động nâng giá làm nhiễu thị trường, góp phần ổn định và nâng cao đời sống mọi người dân.
Lê Hoa
In
Chia sẻ
