02:07, 02/07/2013
Dự án “Chương trình Khí sinh học cho Ngành Chăn nuôi Việt Nam” do Cục Chăn nuôi, thuộc Bộ NN&PTNT và Tổ chức Hợp tác phát triển Hà Lan (SNV) thực hiện. Với việc sử dụng công nghệ khí sinh học, xử lý chất thải chăn nuôi, Dự án sẽ cung cấp năng lượng sạch và rẻ tiền cho bà con nông dân.
Hơn nữa, việc sử dụng khí sinh học sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, tạo thêm công ăn việc làm ở nông thôn và giảm thiểu sử dụng nguyên liệu hoá thạch, từ đó góp phần giảm hiện tượng phá rừng và phát thải khí nhà kính.
Ngoài ra, công trình khí sinh học đã tạo ra khí đốt với giá thành rẻ, chủ động, an toàn phục vụ cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của các hộ dân trong thời điểm điện năng cung cấp còn thiếu, giá gas công nghiệp tăng cao.
Bên cạnh đó, công trình khí sinh học còn giải quyết tốt vấn đề môi trường sinh thái do chất thải chăn nuôi.
Các phụ phẩm khí sinh học như nước thải, chất bã thải là nguồn phân bón nhiều dinh dưỡng, an toàn cho cây trồng và môi trường. Nghệ An là một trong 12 tỉnh tham gia ngay từ giai đoạn I (2003 - 2005) và tiếp tục tham gia Dự án giai đoạn II (2009 - 2012) và được gia hạn thêm 2 năm đến tận năm 2014.
Để Dự án Khí sinh học được nhân rộng, cần có chính sách hỗ trợ giá cho người dân
hợp lý hơn
Sau 10 năm triển khai, Dự án đã xây dựng và đưa vào sử dụng 7.928 công trình, được phân bổ ở 18 huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh, trong đó các địa phương được xây dựng nhiều như các huyện Diễn Châu 1.523 công trình; Quỳnh Lưu 1.013 công trình; Yên Thành 962 công trình; Thanh Chương 740 công trình...
Tuy nhiên, theo Ban Quản lý Dự án Khí sinh học Nghệ An thì chương trình này đang gặp một số trở ngại làm chậm tiến độ Dự án. Nhất là trong năm 2013, dù dự kiến sẽ xây dựng và đưa vào sử dụng 500 công trình nhưng cho đến nay (cuối tháng 5/2013), Ban Quản lý Dự án vẫn chưa nghiệm thu được một công trình nào. Trước đó, năm 2011, ở Nghệ An với 1.000 chỉ tiêu được giao nhưng Ban Quản lý Dự án chỉ thực hiện được 637 công trình.
Ban Quản lý Dự án Khí sinh học Nghệ An đưa ra các lý do giải thích cho sự chậm trễ nêu trên như: Giá vật liệu và tiền công xây dựng trong những năm gần đây tăng cao, trong khi Dự án chỉ hỗ trợ cho các hộ một phần kinh phí nhỏ không phụ thuộc vào kích cỡ công trình là 1,2 triệu đồng/công trình (chỉ bằng khoảng 10 - 20% tổng giá thành công trình). Do đó, nhu cầu xây dựng nhiều, nhưng do trợ giá thấp đã không khuyến khích được người dân ứng dụng công nghệ khí sinh học.
Hơn nữa, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao, dịch bệnh gia súc, gia cầm thường xuyên xảy ra và diễn biến phức tạp, dẫn đến chăn nuôi kém hiệu quả, rủi ro cao nên tâm lý lo ngại trong việc duy trì và phát triển đàn của người chăn nuôi, làm ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng công trình khí sinh học. Kinh phí hỗ trợ công tác tuyên truyền, ứng dụng các mô hình sử dụng khí, phụ phẩm quá thấp, nên chưa quảng bá được sâu rộng những hiệu quả thiết thực mà công nghệ khí sinh học đem lại.
Đặc biệt, trong những năm trở lại đây, trên địa bàn tỉnh Nghệ An có một số dự án khác cũng triển khai công nghệ khí sinh học như: Dự án cạnh tranh chăn nuôi; Dự án phát triển miền Tây Nghệ An (VIE028); đồng thời, đang có sự cạnh tranh với công nghệ khí sinh học kiểu bể Compozit, kiểu phủ bạt hình ống đã ảnh hưởng không nhỏ đến áp dụng công nghệ KT1 và KT2 cùng tiến độ xây dựng Dự án.
Trao đổi với chúng tôi, ông Cao Xuân Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An, kiêm kỹ thuật viên của Ban Quản lý Dự án cho biết:
"Thực tế là chúng tôi rất cố gắng nhưng do nhiều nguyên nhân nên trong những năm gần đây, Dự án đang gặp khá nhiều khó khăn. Nhất là có một số dự án khác cũng hỗ trợ về khí sinh học cho bà con nhưng mức hỗ trợ cao hơn Dự án này nhiều. Năm 2013, đã gần hết quý II nhưng trong 500 công trình dự kiến vẫn chưa có bất kỳ một hồ sơ quyết toán nào gửi về Ban Quản lý Dự án cả".
Ngọc Thái
