Cổng thông tin điện tử Công an Nghệ An

08:06, 12/06/2013

Ở Nghệ An, theo số liệu của Tổng cục Quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường, tỷ lệ cấp GCN trên địa bàn mới chỉ đạt 60,64%. Các cơ quan chức năng cho rằng, chính việc để xảy ra nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đai trong một thời gian dài là những nguyên nhân khiến công tác cấp GCN trên địa bàn tỉnh ta không đạt được kết quả như mong đợi.

Kỳ 1. Nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng đất ở vùng nông thôn

Theo thông tin từ Thanh tra Sở TN&MT Nghệ An, vi phạm trong lĩnh vực đất đai trên địa bàn tỉnh ta được thể hiện dưới nhiều dạng, nhưng tập trung chủ yếu dưới các hình thức như giao đất không theo đúng quy hoạch, giao đất trái thẩm quyền, không đảm bảo nghĩa vụ tài chính, giao đất sai đối tượng...

Ở các vùng nông thôn Nghệ An, những yếu kém trong vấn đề quản lý đất đai, sự “ngộ nhận” về quyền hạn và lạm quyền của một số quan xã, sự thiếu hiểu biết của một bộ phận người dân khiến đất đai một thời được cắt bán vô tội vạ. Lịch sử để lại là một bức tranh nhiều mảng tối về hiện trạng quản lý và sử dụng đất với nhiều sai phạm khó giải quyết, khiếu kiện đất đai kéo dài, ảnh hưởng đến quyền lợi người dân.

Yên Thành được xem là một trong những địa phương có nhiều sai phạm trong quản lý, sử dụng đất đai. Toàn huyện hiện có trên 400 suất đất bị chính quyền cấp xã các thời kỳ khác nhau cắt bán trái thẩm quyền, khiến hàng trăm hộ dân đã xây dựng nhà ở kiên cố, ổn định lâu dài nhưng vẫn chưa được cấp GCN.

Ông Nguyễn Công Khoa trú tại xóm Trung Tâm, xã Tây Thành cho biết: Bố ông mua 4 lô đất cho 4 người con. Hơn 20 năm nay, các anh em của ông Khoa đã làm nhà, sinh con đẻ cái, sinh sống ổn định trên các lô đất được chính quyền xã cấp và không hề có tranh chấp, nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước đều đã thực hiện. Tuy nhiên, sau nhiều lần gõ cửa các cấp có thẩm quyền để xin cấp GCN thì đều nhận được chung một câu trả lời là phải “chờ đợi”.

Cấp chồng đất, cấp đất trái thẩm quyền - một dạng vi phạm phổ biến trong quản lý

và sử dụng đất đai tại vùng nông thôn Nghệ An

Không những thế, một trong số 4 lô đất của gia đình ông Khoa hiện nay đang bị cấp chồng lên diện tích đất mua - bán cùng thời kỳ của một hộ dân khác. Hàng chục năm nay, gia đình ông như ngồi trên đống lửa, bởi không biết có được cấp GCN hay không, muốn thế chấp đất để vay vốn ngân hàng làm ăn cũng không được.

Tại xã Tây Thành hiện có 163 hộ dân đã mua đất, thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, tuy nhiên, nhiều năm nay cũng đành “bó tay” khi chính quyền xã chỉ biết yêu cầu người dân tiếp tục chờ đợi. Lâm vào hoàn cảnh trên, tại Yên Thành còn có trên 100 hộ dân của xã Quang Thành khiến rất nhiều suất đất dọc trục đường Tăng Láng, dù người dân đã ăn đời, ở kiếp nhưng đến nay vẫn chưa được cấp GCN.

Người dân ở đây cho biết, khi nộp tiền, các hộ gia đình đều yêu cầu xã xuất phiếu thu, các bên đã có văn bản cắt đất, Đông - Tây - Nam - Bắc tứ cận đầy đủ… Dù phiếu thu thể hiện là “đất quán” hay “đất ở”, với nhận thức của một số hộ nông dân thì đều có ý nghĩa “như nhau”. Họ đinh ninh là đã được cấp đất, được mua - bán đất đúng luật.

Điều đáng nói là, chính quyền cấp xã tại một số địa phương cứ vô tư cắt đất bán trái thẩm quyền, không theo quy hoạch, xem việc bán đất lấy tiền xây dựng cơ sở hạ tầng là “thành tích”, ít ai trong số họ nghĩ về hậu quả sau này. Khi người dân xây dựng nhà ở kiên cố trên “đất quán”, đưa con cái, gia đình vào sinh sống hàng chục năm trời nhưng chính quyền vẫn không có một lời giải thích về giá trị thực của những lô đất trên.

Ngoài hai xã Quang Thành và Tây Thành, theo thống kê của Phòng TN&MT huyện Yên Thành, tại địa phương này hiện còn tồn tại gần 200 suất đất do chính quyền các xã cắt bán trái thẩm quyền. Trong khoảng thời gian từ 1993 - 1994, UBND xã Đô Thành đã cắt bán 168 suất đất trái thẩm quyền trong lòng kênh Vếch Bắc, UBND xã Liên Thành cắt hơn 20 suất đất bán trái thẩm quyền cho người dân tại khu vực lòng sông Vũ Giang.

Qua kiểm tra, các lô đất này không phù hợp quy hoạch, ảnh hưởng nghiêm trọng đến lòng kênh, bờ sông nhưng do người dân đã xây dựng nhà cửa ổn định, ăn ở lâu dài nên chính quyền huyện, tỉnh “tiến thoái lưỡng nan”, phải để nguyên hiện trạng, không thể làm các thủ tục cấp GCN nên số phận, quyền lợi của các hộ dân trên trở nên vô định.

Đến nay, chưa có con số thống kê chính xác về số lượng các trường hợp giao, bán đất trái thẩm quyền trên địa bàn tỉnh ta. Tuy nhiên, một cán bộ của Phòng Quản lý đất đai, Sở TN&MT Nghệ An cho biết, theo con số khai báo của các địa phương thì số lượng các suất đất giao trái thẩm quyền ở khu vực nông thôn Nghệ An hiện nay khoảng gần 9 nghìn trường hợp.

Tuy nhiên, thực tế con số trên có thể lên đến 15 nghìn trường hợp. Một số huyện có số lượng cấp đất trái thẩm quyền lớn như Nghi Lộc (trên 3.000 trường hợp); Nam Đàn, Đô Lương (trên 1.200 trường hợp)…

Các lỗi chủ yếu ở đây là bán đất không đúng quy hoạch; hóa đơn chứng từ không ghi nội dung tiền sử dụng đất mà cố tình “lách luật” bằng việc ghi tiền ốt quán, tiền xây dựng trường, xây dựng nhà văn hóa xóm, xây dựng quê hương…; nhiều trường hợp trên, thủ tục giao đất không thể hiện được vị trí lô đất nên đã có một số trường hợp lợi dụng dùng hóa đơn của lô đất này xin cấp giấy chứng nhận cho lô đất khác; thậm chí còn có trường hợp dùng cả hóa đơn giả về bán đất trái thẩm quyền để xin cấp giấy chứng nhận nhằm trục lợi bất chính.

Ngày 25/5/2007, Chính phủ đã có Nghị định số 84/2007/NĐ-CP cho phép các địa phương được cấp giấy chứng nhận cho các trường hợp người dân được giao đất trái thẩm quyền nhưng thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và đất đang sử dụng phù hợp với quy hoạch. Tuy nhiên, hóa đơn chứng từ nộp tiền sử dụng đất phải đúng với quy định tại Thông tư liên tịch số 14/2008/TTLT-BTC-BTNMT.

Tại Nghệ An, những trường hợp trên sẽ được giải quyết theo Quyết định số 10/2012/QĐ-UBND ngày 22/1/2013 và tinh thần Chỉ thị số 14/2013/CT-UBND ngày 22/4/2013 của UBND tỉnh Nghệ An.

Văn Dũng

Ban Biên tập