Cổng thông tin điện tử Công an Nghệ An

12:06, 10/06/2013

Ngày 26/4/2002, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh giá (số 40/2002/PL-UBTVQH10). Mới đây nhất, Luật giá ra đời (Luật số 11/2012/QH13), có hiệu lực từ ngày 1/1/2013, thay thế Pháp lệnh giá trước đó. Như vậy, đã hơn 10 năm trôi qua, kể từ khi Pháp lệnh giá ra đời, có hiệu lực nhưng hoạt động kinh doanh, buôn bán trên thị trường Nghệ An vẫn diễn ra một cách tự nhiên, theo kiểu “thuận mua, vừa bán”, người bán ra giá, người mua mặc cả.

Chính vì không có bảng giá niêm yết công khai trên hàng hóa, vô hình chung đã tạo điều kiện thuận lợi cho người bán hàng “hét giá” tùy thích, tùy đối tượng mua hàng. Và dĩ nhiên, người bán hàng luôn là người thắng thế, bởi chỉ họ mới biết rõ giá của mặt hàng mình đem bán, còn thiệt thòi không ai khác chính là khách hàng, người tiêu dùng.

Mấy năm trở lại đây, trên thị trường tỉnh nhà xuất hiện một số siêu thị lớn như: Big C, Intimex, Metro… việc niêm yết giá bán và bán theo giá niêm yết đã được thực hiện rất tốt. Khách đến mua hàng tự do lựa chọn sản phẩm ưng ý, rồi đem đi thanh toán, không gặp phải sự cò kè thêm, bớt như tại các chợ. Cũng từ đó, nhiều người đã dần dần thay đổi thói quen, đi mua hàng siêu thị hơn là đến các chợ như trước đây.

Đầu năm nay, chúng tôi đã có dịp khảo sát việc niêm yết giá bán công khai và bán theo giá niêm yết tại hai chợ trên địa bàn thành phố Vinh là chợ Vinh và chợ Ga Vinh. Tại chợ Vinh thời điểm đó, việc niêm yết giá chủ yếu được thực hiện tại các quầy bán thuốc Tây, còn tại các quầy bán sản phẩm khác hết sức lộn xộn. Đặc biệt, tại các quầy hàng vải vóc, quần áo… người bán hàng cũng có bảng niêm yết giá bán, song chỉ là một cách làm mang tính chất đối phó, sơ sài.

Hàng hóa bán tại chợ Vinh không có giá niêm yết

Đã gọi là bảng niêm yết giá thì phải rõ ràng, công khai, minh bạch để người mua hàng có thể biết, thế nhưng bảng giá chỉ ghi lên tờ giấy A4, tấm bìa cacton… nhìn rất chướng mắt. Việc treo bảng giá cũng hết sức “mập mờ”, chữ viết trên bảng giá đã nhỏ lại được treo lên một góc xa, có quầy lại lật phần ghi giá vào phía trong, khi có Đoàn kiểm tra lại lật ra phía ngoài.

Còn tại chợ Ga Vinh, hầu như không có ki-ốt nào thực hiện việc niêm yết giá bán. Khi hỏi các chủ ki-ốt bán hàng tại hai chợ này về niêm yết giá công khai, chúng tôi nhận được nhiều câu trả lời khác nhau: Có người trả lời không biết việc này; người khác lại nói, khi nào có Đoàn kiểm tra đến thì làm... Dịp cuối tháng 5/2013, chúng tôi có dịp trở lại tìm hiểu việc niêm yết giá công khai tại hai chợ trên, gần như tất cả các ki-ốt không còn một bảng giá niêm yết nào!

Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Nguyễn Tài Dũng - Phó Giám đốc Sở Công thương cho biết: Chúng tôi đã có các văn bản chỉ đạo các phòng, ban phối hợp với các ngành có liên quan tăng cường công tác kiểm tra, xử phạt hành chính, đến nay việc thực hiện niêm yết giá bán và bán theo giá niêm yết vẫn khó thực hiện. Để việc này đi vào nề nếp, cần có sự vào cuộc quyết liệt của các ngành chức năng và cả chính quyền địa phương.

Bà Trần Thị Mỹ Hà - Trưởng phòng Quản lý Thương mại, Sở Công thương cho biết: Hiện tại, việc niêm yết công khai giá bán chỉ có thị xã Cửa Lò làm tốt nhất, vì ở đây có sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền, còn lại những nơi khác, thương nhân làm đối phó, niêm yết một đường, bán hàng giá một nẻo. Bởi các thương nhân vẫn mang nặng tư tưởng “chộp giật”, người ta không muốn bán một sản phẩm chỉ một giá duy nhất mà phải bán nhiều giá. Theo tôi, về lâu dài, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân và phải có chế tài xử phạt đủ mạnh.

Kinh doanh, buôn bán tự phát giá những năm qua đã gây ra không ít phiền nhiễu cho người dân, nhiều người đã bị tiểu thương chửi bới, thóa mạ, thậm chí bị đe dọa, đánh đập tại các chợ chỉ vì trả giá mà không mua hàng… Phiền hà nhất là đi mua hàng vào thời điểm đầu buổi sáng, ngày đầu tháng, thậm chí đầu buổi chiều… những thời điểm này vào hàng quần áo, vải vóc kiểu gì khách hàng cũng được mời mọc nhiệt tình để “mở hàng”, tuy nhiên, khi khách hàng không trả giá hoặc trả giá quá thấp rồi bỏ đi thì sẽ nhận được những lời nói không hề dễ nghe chút nào. Có người khi xem hàng xong, dù chưa ưng ý nhưng bị mời mọc quá nên chỉ trả 1/3 giá bán, người bán hàng giả vờ kỳ kèo một chút, khi khách hàng có ý định quay đi là họ gọi lại bán ngay.

Ông Tô Thanh Nhân - Trưởng Ban Quản lý chợ Vinh cho biết: Chúng tôi chỉ có trách nhiệm tuyên truyền, vận động bà con tiểu thương thực hiện theo chủ trương chứ không có quyền xử phạt. Vì vậy, hiệu quả của việc niêm yết giá bán chợ không cao, khi các Đoàn kiểm tra liên ngành rút đi, mọi việc đâu lại vào đó.

Việc niêm yết giá và bán hàng theo giá niêm yết là một nét văn minh trong kinh doanh, buôn bán hiện nay, góp phần xây dựng xã hội văn minh hiện đại. Đồng thời, đó cũng là cách để tránh thất thoát nguồn thuế cho Nhà nước, đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người tiêu dùng. Để hoạt động này thực sự hiệu quả, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động đến từng tiểu thương, thay đổi quan niệm kinh doanh cũ, bên cạnh đó phải có chế tài xử phạt mạnh, đủ rức răn đe, từng bước đưa hoạt động này đi vào nề nếp.

Đức Thắng

Ban Biên tập