02:07, 26/07/2013
Có thể nói rằng, tranh chấp đất đai dẫn đến khiếu kiện, khiếu nại luôn là vấn đề nóng ở các địa phương. Tuy nhiên, ít có địa phương nào mà tỷ lệ các đơn kiện cáo liên quan về đất nhiều như ở xã Nghi Kim. Nguyên nhân được xác định, địa phương còn nhiều yếu kém, tồn tại do lịch sử để lại. Hồ sơ địa chính không đồng bộ, không chính xác, không đầy đủ cơ sở pháp lý, phát sinh những khiếu nại, tranh chấp gay gắt, phức tạp, khó giải quyết, nhất là tranh chấp đất đai giữa những người thân trong gia đình hoặc cá nhân với chính quyền.
Mặt khác, Nghi Kim đang trong quá trình chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu kinh tế từ nông nghiệp sang công nghiệp, dịch vụ và phát triển đô thị nên phải thu hồi đất với diện tích lớn. Trong khi đó, chính sách pháp luật về thu hồi đất còn bất cập. Các quy định càng về sau càng có lợi hơn cho người thu hồi đất, dẫn đến hình thành tâm lý khiếu nại kéo dài trong cộng đồng về thu hồi đất để hưởng lợi khi chính sách thay đổi. Một bộ phận người dân bị đối tượng xấu kích động dẫn đến phát sinh đơn khiếu nại làm cho tình hình phức tạp.
Có những trường hợp đeo đẳng các cơ quan công lý nhiều năm nay như ông Nguyễn Nhân Thông (xóm 1), bà Đinh Thị Thiêm (xóm 2), bà Nguyễn Thị Vỹ (xóm 11), ông Trần Văn Thái (xóm 7, xã Nghi Kim), bà Nguyễn Thị Hòa (xóm 8, xã Nghi Phú), ông Hoàng Kim Tiến (xóm 14), ông Nguyễn Quang Nghi (xóm 11).
Điển hình như trường hợp của ông Nguyễn Quang Nghi ở xóm 11, với diện tích ghi trong sổ là 1.741m2. Tuy nhiên, hiện tại thực trạng đất không đủ và ông cho rằng, phần diện tích còn lại xã đang lấy để xây dựng nhà văn hóa. Qua kiểm tra, khiếu kiện trên không đủ cơ sở. Vướng mắc là ở chỗ, trong quá trình cấp giấy cho ông Nghi.
Một khu đất trong diện tranh chấp vẫn chưa được giải quyết dứt điểm
Theo báo cáo của xã Nghi Kim thì, phần diện tích mà ông Nghi đang sử dụng tăng thêm 600m2 nên cho rằng, ông Nghi tự ý đổ đất san lấp mặt bằng lấn vào đất của Nhà văn hóa xóm 11. Trong khi đó, căn cứ vào bản đồ địa chính, sổ mục kê, đơn xin đăng ký quyền sử dụng đất và các tài liệu khác có liên quan thì có thể xác định được nguồn gốc sử dụng đất và số liệu cụ thể. Nhưng khi xã đòi thu hồi số diện tích đất bị cấp nhầm thì ông Nghi không chịu và yêu cầu xã cấp lại bìa mới theo như số liệu cũ của UBND huyện Nghi Lộc cấp năm 1994 với tổng diện tích 1.741m2.
Cũng liên quan đến kiện đất đai có ông Trần Văn Thái ở xóm 11, mặc dù năm 1996, UBND huyện Nghi Lộc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 200m2 đất ở, 400m2 đất vườn. Nhưng khi gia đình ông có yêu cầu được cấp đổi giấy chứng nhận mới thì không được giải quyết. Ở đây vướng mắc nằm ở diện tích đất vườn, xã cho rằng, diện tích trong sổ bỗng dưng tăng từ 100m2 lên 400m2.
Vì lý do đó, UBND xã Nghi Kim không hoàn tất thủ tục hồ sơ cấp đổi bìa đất cho ông Thái, vì bản đồ đo đạc có chỉnh.
Bất bình, ông viết đơn khiếu kiện lên các cơ quan chức năng, kiện lãnh đạo xã Nghi Kim làm việc không có cơ sở, không có chứng cứ. Vụ kiện dây dưa, kéo dài và vượt tầm xử lý của chính quyền xã nên ngành chức năng TP Vinh giải quyết sự việc.
Qua ý kiến của Đoàn công tác TP Vinh là UBND xã chưa làm rõ được nguồn gốc sử dụng đất, nguyên nhân tăng, thời điểm tăng.
Hay vụ tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình bà Đặng Thị Thanh với hộ gia đình ông Đặng Văn Thân tại xóm 5, xã Nghi Kim. Việc tranh chấp này xuất phát từ năm 2007 tới nay, dẫn đến bà Thanh có đơn khởi kiện lên TAND TP Vinh, yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai với diện tích 741m2 đất với hộ ông Đặng Văn Thân. Tuy nhiên, do tranh chấp đất đai này không thuộc thẩm quyền của Tòa án, vì vậy Tòa án đã trả lại đơn kiện. Và các hộ dân lại tiếp tục khiếu nại lên cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Hay như sự việc thu hồi lại diện tích lấn chiếm đất ở Xí nghiệp chè Vinh, đang dấy lên nhiều bức xúc cho các bên liên quan. Phần lấn chiếm hiện nay nằm ở phía Tây Nhà máy Chè, giáp với Quốc lộ 1A. Tại đây, các hộ dân đã tự ý vào vùng đất trống mượn làm ki-ốt và lấn dần vào Nhà máy chè xây dựng nhà ở. Sự việc này cho thấy sự tắc trách và thiếu kiên quyết của chính quyền xã dẫn đến tình trạng tranh chấp đất đai giữa Xí nghiệp chè với các hộ dân.
Rõ ràng, đây là những vụ việc đơn giản, nhưng UBND xã Nghi Kim và TP Vinh để kéo dài, không có biện pháp xử lý dứt điểm là chưa làm hết trách nhiệm quản lý Nhà nước trong lĩnh vực đất đai. Những ví dụ trên đây chỉ là một số trong hàng loạt vụ khiếu kiện đất đai trên địa bàn xã Nghi Kim, trong đó có những vụ kéo dài nhưng chưa được giải quyết thấu tình đạt lý.
Theo những hộ dân đứng đơn khiếu nại, một trong những nguyên nhân dẫn đến vụ tranh chấp kéo dài là do chính quyền địa phương giải quyết không dứt khoát, thậm chí khó hiểu. Đối với đất được cấp, xác định nguồn gốc rõ ràng, nhưng cơ quan chức năng khi thì nhận định bị các hộ dân chiếm dụng với diện tích cụ thể, lúc lại cho rằng khó xác định. Chính việc “cò cưa” này đã gây bức xúc cho các hộ dân và dẫn đến khiếu nại kéo dài.
Trường Khuyên
