02:07, 16/07/2013
Bởi người dân cho rằng, việc sạt lở là do xây dựng Đền Quang Trung nên khi di dời, họ phải được đền bù đất và tài sản để có thêm kinh phí xây dựng nhà mới. Trong khi đó, chính quyền vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính gây sạt lở là do đâu?
Dân không chịu di dời vào khu tái định cư
Phường Trung Đô có diện tích 293 ha với trên 13.000 dân, trên địa bàn có Lâm viên núi Quyết được UBND tỉnh phê duyệt năm 1994 và phê duyệt điều chỉnh năm 2006 với diện tích quy hoạch 154 ha, thuộc 2 phường Trung Đô và Bến Thuỷ quản lý. Hiện, trên địa bàn phường Trung Đô có trên 300 hộ gia đình nằm trong quy hoạch Lâm viên núi Quyết, trong đó có nhiều hộ gia đình có nguy cơ sạt lở cao.
Tình trạng sạt lở đã từng xảy ra trong nhiều năm qua, vụ sạt lở ngày 25/5/2007, đã làm đá lăn từ đỉnh núi xuống tại vị trí nhà ông Đặng Toàn Thắng ở khối 2, làm hỏng 1 khung lưới B40 dùng để làm cửa chắn phía sau và 1 đoạn bờ rào xây bằng gạch có chiều dài 2,1m; cao 1,5m. Sau đó hơn một năm, vụ sạt lở ngày 31/10/2008, một khối lượng lớn đất đá và cây cối từ sườn núi đổ xuống khu dân cư khối 2, gây thiệt hại tài sản của các hộ dân, may mà không ai bị tử nạn.
Ngày 16/10/2010, trận lũ lịch sử đã gây sạt lở nghiêm trọng đến 8 hộ dân (gồm khối 2 và 9). Mưa lớn, hàng loạt cây thông và các tảng đá lớn của bờ rào khuôn viên Đền Quang Trung đã đổ xuống, ngập một khu vực khá lớn nhà ở của dân. Và ngày 5/9/2012, lượng đất đá, cỏ và rác tiếp tục rơi xuống nhà ở của 6 hộ gia đình khối 2 gây thiệt hại đáng kể.
Như vậy, trong thời gian 5 năm qua, đã có hàng nghìn m3 đất từ núi lở xuống, ngày càng tiến sát chân tường nhà dân, khiến cuộc sống và tài sản của các hộ dân bị đe dọa, mọi người hoang mang, lo lắng.
Trước tình hình sạt lở ngày một nghiêm trọng, UBND TP Vinh đã giao cho UBND phường Trung Đô phối hợp với Trung tâm Phát triển Quỹ đất triển khai lập phương án bồi thường di dời tái định cư cho các hộ gia đình, phương án được hoàn thành. Trên cơ sở đó, ngày 21/8/2012, UBND TP Vinh có Công văn số 2969/UBND-TNMT về việc lập phương án hỗ trợ di dời các hộ dân có nguy cơ sạt lở khu vực núi Dũng Quyết.
Theo đó, nội dung Công văn thể hiện, giao cho UBND phường Trung Đô thông báo chủ trương di dời cho các hộ có nguy cơ sạt lở núi Dũng Quyết chỉ thực hiện việc bồi thường về đất, không bồi thường tài sản trên đất và giao đất tái định cư theo hình thức bù trừ chênh lệch nơi đi và nơi đến. Tuy nhiên, các hộ dân không đồng ý với nội dung Công văn này nên có đơn kiến nghị, họ cho rằng, việc di dời tái định cư, chính quyền phải đền bù tài sản trên đất cho các hộ gia đình.
Có mặt tại khu vực núi Dũng Quyết, nơi có 8 hộ dân khối 2 và khối 9 sinh sống, chúng tôi chứng kiến nhiều ngôi nhà dân xây dựng kiên cố ngay dưới chân núi, sau lưng là vách núi dựng đứng, hàng trăm tấn đất đá ở trên cao đang có nguy cơ đổ ập xuống bất cứ lúc nào.
Nhiều gia đình nằm dưới chân núi lo sợ sạt lở khi mưa bão đến
Ông Đặng Toàn Thắng và các hộ gia đình khác đều bức xúc nêu ý kiến: Chúng tôi không đồng ý với việc bồi thường tại Công văn 2969/UBND-TNMT của UBND TP Vinh, vì trước thời điểm chưa xây dựng Đền Quang Trung trên núi Quyết, các hộ vẫn sinh sống an toàn, không bị sạt lở, nước mưa chảy tự nhiên thoát về các khe, dẫn xuống chân núi.
Nhưng từ khi xây dựng các công trình chính, hình thành và thi công tuyến đường bao quanh Đền Quang Trung và hệ thống mương thu nước chạy quanh theo đường bao, được xả tại 2 cửa xả tràn chính phía Tây Nam (khối 2) và Đông Bắc (khối 9) núi Quyết, làm vỡ dòng chảy tự nhiên mà lâu nay đã hình thành.
Những thời điểm mưa lớn, lượng nước xả tại các cửa xả thoát không kịp, thoát ra các cửa phụ trên mương, chảy tràn qua đường tại vị trí thấp gần điểm xả phía Tây Nam, do lượng nước chảy thành dòng nên làm xói lở, ảnh hưởng trực tiếp đến 6 hộ dân khối 2, còn lượng nước chảy tràn qua cửa xả phía Đông Bắc làm xói lở và mang theo đất đá tràn vào khu vực 2 hộ xóm 9. Nếu chỉ được Nhà nước hỗ trợ tiền di chuyển là 20 triệu đồng cho một hộ gia đình thì dù thảm hoạ có đến đâu, chúng tôi cũng không di dời, vì lấy đâu ra ngay một khoản tiền lớn để sang khu tái định cư làm nhà mới.
Theo quy định tại Điều 627, Bộ luật Dân sự năm 2005 quy định về bồi thường thiệt hại do nhà cửa, công trình xây dựng khác gây ra thì, “…Chủ sở hữu, người được chủ sở hữu giao quản lý, sử dụng nhà cửa, công trình xây dựng khác phải bồi thường thiệt hại, nếu để nhà cửa, công trình xây dựng khác đó bị sụp đổ, hư hỏng, sụt lở gây thiệt hại cho người khác, trừ trường hợp thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị thiệt hại hoặc do sự kiện bất khả kháng…”. Do đó, chúng tôi yêu cầu khi lập phương án đền bù thì phải bồi thường về tài sản cho người dân.
Chưa xác định được nguyên nhân sạt lở?
Ông Nguyễn Xuân Huân - Chủ tịch UBND phường Trung Đô cho biết: Trước nguy cơ sạt lở núi gây nguy hiểm cho các hộ dân, chính quyền các cấp đã tích cực vào cuộc, tiến hành khảo sát thực địa, lập phương án và hoàn chỉnh phương án cho quy hoạch TĐC. Hiện, đã có khu TĐC tại khối 3, phường Trung Đô, bố trí gần 20 lô, mỗi lô trung bình 130m2 đất.
Tuy nhiên, việc di dời các hộ dân vào khu TĐC lại đang gặp khó khăn, vướng mắc. Căn cứ theo Quyết định số 193/2006/QĐ-TTg và Quyết định số 78/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách thực hiện chương trình bố trí dân cư thì, những hộ bị mất nhà ở, đất ở, đất sản xuất do sạt lở, lũ quét, lũ ống, sụt lún đất, lốc xoáy, sóng thần; hộ sinh sống ở vùng có nguy cơ sạt lở, lũ quét, lũ ống, sụt lún đất, lốc xoáy, sóng thần… được bố trí di chuyển đến khu TĐC theo quy định của Nhà nước. Về đất đai, mỗi hộ được giao 1 lô đất ở theo hình thức cấp đổi đất, không thu tiền sử dụng đất tại khu TĐC.
Về hỗ trợ di chuyển, mỗi hộ được nhận 20 triệu đồng (không thực hiện bồi thường, hỗ trợ về đất đai, tài sản)… Nhưng đến nay, nguyên nhân sạt lở vẫn chưa xác định là do sạt lở tự nhiên hay do xây dựng Đền Quang Trung. Nên mặc dù khu TĐC đã hoàn chỉnh từ đầu năm 2012, nhưng đến nay, vẫn chưa thực hiện di dời dân được.
Để ứng phó với tình trạng sạt lở khi mùa mưa lũ đang đến gần, phường đã tuyên truyền, khuyến cáo các hộ dân tự xây dựng phương án đảm bảo an toàn cho gia đình mình. Và khi có mưa bão xảy ra, cán bộ phường phải chỉ đạo các gia đình vận động người dân không ở trong nhà, di dời những tài sản có giá trị đến khu vực an toàn.
Trước kiến nghị của các hộ dân, UBND TP Vinh đã giao cho Phòng Quản lý Đô thị chủ trì phối hợp các phòng, ban liên quan khảo sát xác định nguyên nhân sạt lở. Theo đó, ngày 22/11/2012, dưới sự chủ trì của Phòng Quản lý Đô thị thành phố cùng đại diện của Phòng Tài chính - Kế hoạch, Phòng Tài nguyên Môi trường, Trung tâm Phát triển quỹ đất, UBND phường Trung Đô cùng 8 hộ dân liên quan đã khảo sát hiện trường.
Bước đầu đã có ý kiến thống nhất về nguyên nhân sạt lở là do quá trình thi công tuyến đường vòng quanh Đền thờ Vua Quang Trung, có tuyến mương thu nước từ trên chảy xuống và thu nước cho vào từng vị trí nên phía hạ lưu bị sạt lở khi có mưa. Chính vì vậy mà nguyên nhân sạt lở của 6 hộ khối 2 và 2 hộ khối 9 là do quá trình thi công các hạng mục của Đền thờ Vua Quang Trung gây nên.
Như vậy, mặc dù chính quyền các cấp đã tổ chức cuộc họp xác định nguyên nhân sạt lở nhưng vẫn chưa đi đến thống nhất cuối cùng, nên việc di dời dân ra khỏi vùng sạt lở vẫn “dậm chân tại chỗ”. Trong khi đó, người dân tiếp tục kiến nghị lên chính quyền các cấp để tìm một câu trả lời thoả đáng.
Liên quan đến việc thực hiện di dời cho các hộ vùng sạt lở núi Dũng Quyết, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Hà Thanh Tĩnh - Phó Chủ tịch UBND TP Vinh, ông Tĩnh cho biết: Thành phố đang giao cho Phòng Quản lý Đô thị xuống làm việc với các hộ bằng biên bản.
Tuy nhiên, vấn đề căn bản nhất bây giờ là phải xem lại nguyên nhân sạt lở, nếu sạt lở do tự nhiên thì không đền bù tài sản trên đất, còn nếu sạt lở do xây dựng Đền Quang Trung thì thành phố sẽ có báo cáo thông qua Ban Chỉ đạo GPMB thành phố để xin ý kiến chỉ đạo về phương án di dời. Về vấn đề người dân yêu cầu thành phố trả lời trong thời gian sớm nhất, thì ngay sau khi có ý kiến của Ban Chỉ đạo, thành phố sẽ trả lời cho người dân.
Mùa mưa bão năm nay đang đến gần, hiện tại, trên núi Dũng Quyết còn nhiều vết nứt gãy và nhiều khu vực có thể gây sạt lở đất đá rất nguy hiểm. Mong rằng, các cấp chính quyền nhanh chóng giải quyết những vướng mắc, sớm đưa ra phương án di dời, giúp các hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở cao theo các quy định của Chính phủ. Đảm bảo quyền lợi cho người dân di dời đến nơi ở an toàn, không để xảy ra thiệt hại về tính mạng cũng như tài sản của nhân dân.
Lê Hoa
In
Chia sẻ
