Tiêu đề chính của bài viết
Đây là đoạn mô tả ngắn hoặc lời dẫn mở đầu cho nội dung.
07:08, 14/08/2013
Không ít người đã có thái độ không đồng tình với “sáng kiến” trên của Bộ GD&ĐT khi cho rằng: Đó là giải pháp chống tiêu cực theo kiểu “xây nhà từ nóc”?
Thông tin về việc Bộ GD&ĐT khống chế tỷ lệ trần trong kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT ở các địa phương được đưa ra trong Hội nghị tổng kết năm học 2012 - 2013 diễn ra vào ngày 20/7 vừa qua. Trong phần tổng kết, người đứng đầu Bộ GD&ĐT đã hé lộ “tuyệt mật” gây bất ngờ đối với dư luận, đó là: Trong năm học vừa qua, toàn ngành giáo dục đã quyết định tỷ lệ tốt nghiệp THPT không vượt quá tỷ lệ tốt nghiệp những năm trước nhằm chống căn bệnh thành tích và siết chặt giám sát thi cử.
Để hiện thực hóa quyết định nêu trên, Bộ GD&ĐT cũng tiến hành việc hạ thi đua với những địa phương để tỷ lệ đậu tốt nghiệp “vượt trần”, nghĩa là cao hơn so với các năm trước. Một tuần sau khi thông tin khống chế tỷ lệ trần tốt nghiệp được tiết lộ, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển đã đưa ra lời giải thích: “Với các yếu tố của quá trình dạy và học còn nhiều hạn chế hiện nay, ai cũng hiểu được rằng, tỷ lệ tốt nghiệp THPT tăng chạm ngưỡng tối đa là thực chất hay chưa thực chất. Nếu tỷ lệ quá cao của năm trước đã không thực chất thì việc tiếp tục tăng thêm nữa vào năm sau càng thể hiện sự thiếu quyết tâm thi thực chất. Bởi vậy, việc Bộ GD&ĐT bàn bạc trao đổi và thống nhất không tăng tỷ lệ tốt nghiệp là không hề vô lý”.
Như vậy, với cách giải thích trên, chính đại diện Bộ GD&ĐT cũng đã thừa nhận, kết quả thi tốt nghiệp hàng năm vẫn được đánh giá là “an toàn, nghiêm túc, đúng quy chế” đang “có vấn đề”. Còn nhớ, năm học 2006 - 2007, với nỗ lực tạo ra một diện mạo mới, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học, đặc biệt chú trọng chất lượng thực, Bộ GD&ĐT đã mạnh dạn phát động cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”. Ngay trong năm đầu tiên thực hiện, “hai không” đã phát huy tác dụng. Hiệu quả lớn nhất từ cuộc vận động mang tính đột phá này là chất lượng thực trong dạy và học phần nào được nhận diện. Đồng thời, các cấp, các ngành và toàn xã hội đã “xắn tay” nhập cuộc, sát cánh, chung sức với ngành giáo dục trong nỗ lực chấn hưng.
Việc khống chế tỷ lệ trần kết quả tốt nghiệp THPT ở các địa phương là một giải pháp
không thực tế - Ảnh minh họa
Một thực tế đã diễn ra là khi thực hiện “hai không”, kỷ luật phòng thi được siết chặt, tỷ lệ đậu tốt nghiệp THPT và bổ túc THPT đã giảm mạnh. Trong năm 2007, ở lần thi thứ nhất, cả nước chỉ có 66,7% học sinh đậu tốt nghiệp THPT và 26,6% học sinh đậu tốt nghiệp bổ túc THPT. Mặc dù phải nếm “trái đắng” nhưng phải thừa nhận rằng, kết quả trên đã phản ánh được phần nào những mảng tối trong bức tranh về chất lượng giáo dục đại trà. Sau nhiều năm “ngủ quên” trong thành tích ảo, kết quả trên cho thấy, đã đến lúc ngành giáo dục phải có những động thái quyết liệt, tích cực, nếu như
không muốn để chất lượng giáo dục tiếp tục “xuống dốc”.
Những tưởng khí thế bước đầu của cuộc vận động “hai không” sẽ được phát huy trong những năm tiếp theo, nhưng đáng buồn là càng về sau, sức lan tỏa, ảnh hưởng của “hai không” dường như càng nhạt dần. Đặc biệt là trong vài năm trở lại đây, biểu hiện rõ nhất là tỷ lệ đậu tốt nghiệp tăng cao nhưng không phản ánh đúng chất lượng học tập thực tế của học sinh. Năm 2012, tỷ lệ đậu tốt nghiệp THPT chung trên cả nước là 97,63%, trong đó có nhiều trường đạt gần 100%. Năm 2013, cả nước tiếp tục có tỷ lệ đậu tốt nghiệp “đẹp”, theo đó, tỷ lệ đậu tốt nghiệp toàn quốc đối với giáo dục phổ thông là 97,52%, chỉ giảm nhẹ so với năm trước.
Nếu như các năm trước, tỷ lệ đậu tốt nghiệp ở các địa phương còn ít nhiều phản ánh khoảng cách về chất lượng giáo dục giữa các vùng, miền thì năm nay, hầu hết các địa phương trên cả nước đều có tỷ lệ đậu tốt nghiệp trên 90%. Trong đó, có nhiều tỉnh đạt từ 96 - 99%. Từ trước tới nay, dư luận xã hội vẫn đánh giá cao kỳ thi tuyển sinh vào các trường ĐH, CĐ ở tính nghiêm túc, khách quan.
Như vậy, những quan ngại về “tỷ lệ thật, chất lượng ảo” trong kết quả kỳ thi
tốt nghiệp THPT không phải là không có cơ sở. Trong khi kết quả của kỳ thi chưa phản ánh đúng thực tế chất lượng dạy và học, việc đưa ra biện pháp chấn chỉnh là hết sức cần thiết nhằm lấy lại niềm tin cho xã hội. Tuy nhiên, giải pháp khống chế tỷ lệ đậu tốt nghiệp không cho vượt quá cao chỉ là biện pháp hành chính đơn thuần, phần nào mang tính áp đặt, thiếu cơ sở thực tế và điều quan trọng là không thể giải quyết tận gốc căn bệnh thành tích đang tồn tại âm ỉ trong ngành giáo dục bấy lâu nay. Kết quả thi của một địa phương có thể “lên” hoặc “xuống” tùy thuộc vào từng thời điểm, vào mức độ khó, dễ của đề thi từng năm, đặc biệt là phụ thuộc rất nhiều vào trình độ, năng lực học tập của thế hệ học sinh mỗi năm.
Như vậy, khó có cơ sở thuyết phục khi cho rằng, địa phương nào có tỷ lệ đậu tốt nghiệp thấp là đã tổ chức thi nghiêm túc, còn địa phương nào có tỷ lệ đậu cao là “chưa thực chất”. Để rồi, khi tỷ lệ đậu tốt nghiệp đã bị khống chế, địa phương nào “trót” để học sinh đậu cao sẽ bị phê bình, hạ thi đua. Không ít người đã tự đặt câu hỏi: Liệu đây có phải là giải pháp nhằm hạn chế tiêu cực trong thi cử theo kiểu “xây nhà từ nóc”?
Để chấn chỉnh tình trạng tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích, thay vì những giải pháp mang tính mệnh lệnh hành chính, chủ quan, thiếu thực tế, thiết nghĩ, Bộ GD&ĐT cần tập trung giải quyết những bất cập, hạn chế, tồn tại từ bấy lâu nay. Chẳng hạn như các vấn đề: Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý; đổi mới phương pháp dạy và học; thay đổi nội dung chương trình sách giáo khoa theo hướng giảm tải.
Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, để hạn chế đi đến chấm dứt tình trạng “vênh” nhau giữa tỷ lệ đậu tốt nghiệp và chất lượng thực tế, cần mạnh dạn cải tiến, thay đổi hình thức thi theo hướng giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các địa phương dưới sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ, khoa học của cơ quan chủ quản. Quá trình tổ chức thi phải đảm bảo phản ánh được chính xác, trung thực chất lượng dạy và học ở từng địa phương, từng cơ sở giáo dục, đồng thời, không chịu bất cứ sức ép hay áp lực nào từ kết quả của kỳ thi.
Minh Tuấn
In
Chia sẻ
