Tiêu đề chính của bài viết
Đây là đoạn mô tả ngắn hoặc lời dẫn mở đầu cho nội dung.
03:07, 20/07/2013
Làm sao để giá trị di sản mà các bảo tàng đang lưu giữ được đến gần và hiệu quả hơn với du khách luôn là điều những người làm công tác quản lý trăn trở.
Đi tìm nguyên nhân
Hệ thống bảo tàng trên địa bàn tỉnh được đánh giá là khá quy mô và phong phú về số lượng hiện vật với 3 bảo tàng lớn, đó là Bảo tàng Nghệ An, Bảo tàng Xô viết Nghệ Tĩnh và Bảo tàng Quân khu 4. Ngoài ra, ở các huyện, thành phố, thị xã còn có các nhà truyền thống, khu di tích. Tuy nhiên thực tế cho thấy, hiện nay một số bảo tàng mới chỉ làm tròn trách nhiệm sưu tầm, bảo quản và trưng bày, còn việc đưa hiện vật đến gần hơn với công chúng vẫn còn tồn tại nhiều khó khăn, bất cập.
Chúng tôi đã thực hiện cuộc khảo sát lấy ý kiến của một số người dân và khách du lịch đến với Nghệ An trong thời điểm hiện tại thì, phần lớn họ không mấy mặn mà với việc tham quan ở các bảo tàng, trong đó có rất nhiều đối tượng là học sinh, sinh viên. Và một trong những nguyên nhân chính khiến cho bảo tàng chưa thu hút được khách tham quan, đó là trong khi suy nghĩ của một bộ phận người dân không ý thức được những tác dụng mang tính thiết thực và ý nghĩa của hoạt động này mang lại thì về cơ bản, các bảo tàng vẫn chưa thực sự có nhiều sự thay đổi cần thiết mang tính đột phá để có thể thu hút khách du lịch.
Phần lớn hiện vật ở các bảo tàng chỉ được trưng bày một cách khô cứng, không có các hoạt động bổ trợ đi kèm. Hầu hết khách tham quan đến với các bảo tàng đều có chung cảm giác là có cái gì đó na ná giống nhau trong bày trí hiện vật, cộng với cách giới thiệu tuyên truyền không thực sự hấp dẫn.
Bên cạnh đó, có một điều bất cập hiện nay mà chúng tôi nhận được khá nhiều thông tin phản ánh, đó là sự tồn tại ngang nhiên của các loại hình kinh doanh dịch vụ không phù hợp, không tạo ra được không gian thân thiện đối với du khách nên đã làm giảm đi rất nhiều vẻ mỹ quan vốn có ở các bảo tàng.
Các bảo tàng cần có nhiều sự đổi mới hơn nữa để thu hút khách tham quan
- Ảnh minh họa
Khi chúng tôi đưa vấn đề này trao đổi với những người làm công tác quản lý thì cũng nhận được rất nhiều câu trả lời khác nhau với đầy đủ nguyên nhân khách quan và chủ quan. Đại tá Nguyễn Công Thành - Giám đốc Bảo tàng Quân khu IV cho biết: Phần lớn các bảo tàng hiện nay chưa có những cách thức nhằm quảng bá sâu rộng hình ảnh của mình, sự phối hợp cần thiết giữa các bảo tàng trên địa bàn còn có nhiều hạn chế.
Cùng với đó là vấn đề cơ sở vật chất chưa được xây dựng xứng tầm với tính chất quy mô và số lượng hiện vật mà bảo tàng lưu giữ, trong đó hệ thống nhà trưng bày hiện vật ít khi được đổi mới, đặc biệt là chưa có những cuộc trưng bày theo chuyên đề, trưng bày triển lãm nhằm tạo ra ấn tượng lớn thu hút khách tham quan du lịch.
Cần nhiều giải pháp hiệu quả lâu dài
Từ thực tế bất cập đó đã đặt ra một yêu cầu hết sức cần thiết, đó là phải có những giải pháp đổi mới cách thức hoạt động của bảo tàng nhằm thu hút ngày càng nhiều khách tham quan du lịch, đưa các hiện vật đến gần hơn với công chúng để bảo tàng thoát khỏi “tư duy” lưu trữ. Trong đó, công tác trưng bày hiện vật ở các bảo tàng phải có sự đổi mới thường xuyên, nhằm tạo ra tính mới lạ và hấp dẫn đối với du khách.
Bên cạnh hệ thống trưng bày các hiện vật cố định mang nét riêng vốn có, các bảo tàng nên có sự phối hợp chặt chẽ với nhau để có thể đưa ra những sự đổi mới trong nội dung trưng bày phù hợp, thiết thực để thu hút khách tham quan. Cùng với đó, có một điều hết sức cần thiết hơn nữa, đó là cần sự liên kết, phối hợp giữa các bảo tàng với các tổ chức, cá nhân, các bảo tàng trong nước và quốc tế, các chuyên gia giỏi có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý di sản, bảo tàng để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm tổ chức các hoạt động trưng bày, triển lãm…
Trong vấn đề xây dựng cơ sở vật chất ở các bảo tàng cần phải có nhiều sự quan tâm và đầu tư thích đáng hơn nữa để xứng tầm với những giá trị vốn có của nó. Hơn bao giờ hết chúng ta mong muốn hạn chế đến mức tối đa tình trạng như của Bảo tàng Nghệ An. Đó là việc Dự án Nâng cấp trưng bày lại toàn bộ hệ thống bảo tàng nội, ngoại thất có tổng kinh phí trên 50 tỷ đồng được UBND tỉnh phê duyệt từ năm 2010, dự kiến đến năm 2013 hoàn thành và đưa vào sử dụng. Thế nhưng, do kinh phí cấp nhỏ giọt, bảo tàng chưa thể hoàn thiện nên vẫn ở trong tình trạng “cửa đóng then cài”.
Ngoài phần trưng bày thường xuyên với các hiện vật cố định thì việc tổ chức trưng bày lưu động, trưng bày chuyên đề gắn với các vấn đề thời sự, các sự kiện văn hóa gắn liền với cuộc sống và con người trên quê hương xứ Nghệ cũng là một cách làm mới hoạt động bảo tàng, mang lại hiệu quả thiết thực.
Các bảo tàng cũng cần phải coi trọng công tác quảng bá hoạt động của mình dưới nhiều hình thức khác nhau như xây dựng trang thông tin điện tử, trong đó thường xuyên cập nhật các thông tin cần thiết giới thiệu về bảo tàng để du khách có thể tiếp cận một cách dễ dàng nhất; quảng bá điểm đến thông qua các ấn phẩm du lịch hoặc trên các phương tiện thông tin đại chúng.
Và một yếu tố hết sức quan trọng và cần thiết nữa, đó là các bảo tàng cần có sự phối hợp thường xuyên với các đơn vị trường học để có thể tổ chức nhiều hơn nữa những cuộc tham quan du lịch cho các em học sinh, sinh viên, nhằm tác động vào suy nghĩ, nhận thức của thế hệ trẻ những giá trị lịch sử trường tồn của quê hương, đất nước.
Thực tế cho thấy một điều rằng, những bảo tàng hàng năm thu hút được số lượng lớn khách du lịch đến tham quan đều có những sự đổi mới trong hoạt động một cách tích cực nhất. Và đối với hệ thống bảo tàng ở Nghệ An hiện nay thì luôn cần những giải pháp mang tính hiệu quả lâu dài như thế.
Ngọc Anh
In
Chia sẻ
