(Congan.nghean.gov.vn)-Trong thời gian gần đây, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao lợi dụng các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là ứng dụng Telegram, để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới, tinh vi và khó nhận biết. Đáng chú ý, các đối tượng không chỉ chiếm quyền sử dụng tài khoản Telegram của một cá nhân, mà còn tấn công, chiếm đoạt đồng thời tài khoản của người thân, bạn bè hoặc đối tác của nạn nhân, từ đó thao túng thông tin, thay đổi nội dung trao đổi nhằm tạo dựng kịch bản lừa đảo khép kín, khiến người bị hại rất khó phát hiện.
 |
| Hình ảnh minh họa |
Telegram là ứng dụng nhắn tin được nhiều người tin tưởng sử dụng do có tính năng bảo mật cao, cho phép đăng nhập một tài khoản trên nhiều thiết bị và dễ dàng xóa nội dung trao đổi. Tuy nhiên, chính những đặc điểm này đã bị các đối tượng xấu lợi dụng để xâm nhập trái phép, âm thầm kiểm soát tài khoản, theo dõi toàn bộ lịch sử trò chuyện, thói quen sinh hoạt, mối quan hệ xã hội và hoạt động kinh doanh của người dùng, từ đó phục vụ cho hành vi lừa đảo có chủ đích.
Các phương thức, thủ đoạn mà các đối tượng thường sử dụng hiện nay có thể khái quát như sau:
(1) Giả mạo thông báo từ hệ thống Telegram hoặc các dịch vụ liên quan, gửi tin nhắn yêu cầu người dùng xác minh tài khoản, nâng cấp bảo mật, tránh bị khóa tài khoản kèm theo đường link. Khi người dùng truy cập và thực hiện theo hướng dẫn, đối tượng sẽ chiếm quyền đăng nhập tài khoản.
(2) Sau khi chiếm được tài khoản Telegram của nạn nhân, các đối tượng không vội thực hiện hành vi lừa đảo ngay mà âm thầm theo dõi các cuộc hội thoại, xác định các mối quan hệ thân thiết, đối tác làm ăn, quy luật giao dịch tài chính, thời điểm thường xuyên chuyển tiền.
(3) Đáng lo ngại, trong nhiều vụ việc, các đối tượng tiếp tục sử dụng các thủ đoạn tương tự để tấn công, chiếm đoạt cả tài khoản Telegram của người thân, bạn bè hoặc đối tác của nạn nhân. Khi đã kiểm soát đồng thời nhiều tài khoản liên quan, đối tượng chủ động tạo lập, chỉnh sửa, xóa nội dung tin nhắn giữa các bên, khiến việc trao đổi thông tin tưởng như hợp lệ, thống nhất và không có dấu hiệu bất thường.
(4) Từ các tài khoản đã bị chiếm đoạt, đối tượng đóng vai người quen, đối tác, đưa ra các yêu cầu chuyển tiền với lý do quen thuộc như thanh toán hợp đồng, trả nợ, xử lý công việc gấp, đầu tư ngắn hạn…, đồng thời tạo áp lực về thời gian để người bị hại không kịp xác minh.
(5) Sau khi chiếm đoạt được tiền, các đối tượng nhanh chóng xóa toàn bộ nội dung trò chuyện, đăng xuất khỏi tài khoản hoặc chiếm quyền kiểm soát hoàn toàn, gây khó khăn cho việc phát hiện, truy vết và điều tra xử lý.
Hậu quả của các vụ việc lừa đảo thông qua việc chiếm đoạt và thao túng tài khoản Telegram là đặc biệt nghiêm trọng. Nạn nhân không chỉ bị thiệt hại lớn về tài sản mà còn bị ảnh hưởng nặng nề đến tinh thần, uy tín cá nhân, quan hệ gia đình và hoạt động kinh doanh. Việc bị chiếm đoạt đồng thời nhiều tài khoản liên quan khiến các bên tin tưởng lẫn nhau, khó nhận ra dấu hiệu lừa đảo, dẫn đến hậu quả kéo dài và phức tạp. Ngoài ra, nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân, thông tin nhạy cảm còn tiềm ẩn nguy cơ bị các đối tượng lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác, ảnh hưởng đến an ninh mạng và trật tự an toàn xã hội.
Trước thực trạng trên, Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau:
1. Tuyệt đối không cung cấp, chia sẻ mã OTP, mã xác thực, mã đăng nhập, mã kích hoạt tài khoản Telegram và các ứng dụng mạng xã hội khác cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên hỗ trợ kỹ thuật.
2. Kích hoạt và sử dụng xác thực hai lớp (2FA) cho tài khoản Telegram và các tài khoản quan trọng khác để tăng cường bảo mật.
3. Không truy cập các đường link lạ, không tải về hoặc cài đặt các ứng dụng, phần mềm không rõ nguồn gốc, đặc biệt là các link được gửi kèm cảnh báo hoặc yêu cầu xử lý gấp.
4. Thường xuyên kiểm tra danh sách các thiết bị, phiên đăng nhập Telegram; khi phát hiện thiết bị lạ, vị trí bất thường cần đăng xuất ngay toàn bộ phiên, thay đổi mật khẩu và rà soát lại thông tin bảo mật.
5. Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền qua Telegram, dù từ người thân, bạn bè hay đối tác quen biết, cần bình tĩnh xác minh bằng cách gọi điện trực tiếp hoặc gặp mặt, không chỉ dựa vào nội dung tin nhắn.
6. Chủ động cập nhật kiến thức về an toàn thông tin, theo dõi các cảnh báo từ cơ quan chức năng để kịp thời nhận diện và phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo mới.