02:09, 17/09/2013
Mọi chuyện xấu đều đến từ sự "quá liều", sự thiếu kiểm soát trong sử dụng FB. Điều độ và cân bằng khi sử dụng FB là lời khuyên dành cho người dùng nó để tránh những tác động tiêu cực từ mạng xã hội này.
Thiếu kiểm soát dẫn đến nghiện
Theo Thạc sỹ Nguyễn Văn Tuấn, bác sỹ Bệnh viện Tâm thần Hà Nội thì vài năm trở lại đây, bệnh viện đã bắt đầu tiếp nhận và điều trị cho một số bệnh nhân đang chìm đắm trong thế giới ảo của FB. Trong các trường hợp này, bệnh nhân thường có biểu hiện hoang tưởng, dẫn đến loạn thần, lệch lạc về suy nghĩ và cách sống. Những người này ít quan tâm đến ngoại cảnh, rất dễ cáu giận và nổi khùng, một số trường hợp rơi vào tình trạng loạn thần…
Một cặp vợ chồng lặn lội từ TP Hồ Chí Minh ra Hà Nội chữa trị cho cô con gái là học sinh lớp 12, kể lại: Con gái họ bắt đầu biết đến mạng FB từ những năm đầu cấp 3 và đến năm cuối cấp thì bắt đầu có những biểu hiện bất thường. Cháu cáu gắt vô cớ, khi bị bố mẹ nhắc nhở… Sau đó thì chống đối gay gắt, học hành bê trễ, đầu tóc bờ phờ, mệt mỏi. Thế nhưng khi nói đúng mạch là FB thì lại tỉnh như sáo.
Bác sỹ Bệnh viện Tâm thần Hà Nội tư vấn cho các bệnh nhân đến thăm, khám
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phan Thị Mai Hương khi chia sẻ với chúng tôi, cho biết: Không một ai trong số những người dùng FB lại cho rằng mình có thể nghiện nó. Song những nghiên cứu lâm sàng đã cho thấy một số triệu chứng ở thanh, thiếu niên như cảm thấy bứt rứt không yên khi vào mạng mà không vào FB, khi không thể vào FB thì rất khó chịu và cảm thấy thoải mái khi vào FB nên thường xuyên cập nhật FB bất cứ khi nào có thể, mê mải trong việc viết lời bình, bấm nút like cho các cập nhật của bạn bè trong thời gian khá lâu, rất khó dứt ra khỏi FB mỗi khi truy cập vào đó, cập nhật những điều vô bổ, không đâu chỉ với mục đích gây thỏa mãn bản thân, thể hiện rằng mình đang tồn tại… Những triệu chứng này đôi khi được gọi là "Hội chứng nghiện FB".
Mặc dù trong bảng phân loại bệnh tâm thần quốc tế chưa có mục nghiện FB nhưng đã có những khởi động ban đầu được đặt ra về vấn đề nghiện Internet trong bảng phân loại mới nhất. Điều đó cho thấy những ảnh hưởng tiêu cực của Internet nói chung, FB và các trang mạng xã hội nói riêng đến sức khỏe tâm thần của người sử dụng. Với thanh, thiếu niên và giới trẻ thiếu sự kiểm soát cá nhân thì ảnh hưởng này càng có nguy cơ trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Lời khuyên của các chuyên gia
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phan Thị Mai Hương thì việc truy cập FB thường xuyên, nhanh chóng chuyển hướng thông tin (thường là ngắn gọn) từ mục nọ sang mục kia, từ người nọ sang người kia tạo thói quen cho người dùng lướt nhanh mà không dừng lại để đánh giá thông tin, chỉ chú ý đến các thông tin mang tính giật gân. Điều này rút ngắn thời gian tập trung chú ý của người dùng. Một số nghiên cứu về tâm thần đã cảnh báo rằng các trang mạng xã hội như FB đang gây ra những thay đổi đáng báo động trong não bộ của người dùng trẻ tuổi. Nó làm rút ngắn thời gian não bộ có thể tập trung, ảnh hưởng đến học tập bởi học sinh, sinh viên không thể tập trung trí óc trong thời gian đáng lẽ chúng phải dành cho học tập, tiếp thu các tri thức.
Nghiên cứu về chủ đề này cũng cho thấy, những người càng dùng nhiều FB thì càng giảm khả năng đọc tài liệu, có nguy cơ mất khả năng tập trung vào học tập, nghiên cứu. Đây thực sự là vấn đề đáng quan ngại cho lớp trẻ, những người đang phải tập trung trí tuệ vào hoạt động nhận thức để trở thành người lao động có tri thức trong tương lai.
Một tác động tiêu cực nữa của FB là dữ liệu cá nhân sẽ trở thành thông tin chung chia sẻ cho mọi đối tượng trên trang web xã hội này, kể cả người lạ mà mình không hề quen biết. Điều đó đe dọa sự riêng tư của người dùng. Khi các thông tin riêng tư mất đi tính bảo mật, người dùng sẽ gặp nhiều phiền phức, nhiều khi không lường trước. Họ sẽ mất đi cảm giác an toàn của cá nhân mình trước mọi người, đặc biệt với những người có ác cảm với mình. Không ai hào hứng khi những chuyện vốn rất riêng của mình bị đem ra bàn tán. Bởi cách nhìn nhận hoàn toàn khác nhau giữa các cá nhân nên bên cạnh các ý kiến mang tính xây dựng thì cũng không hiếm những comment ác ý làm tổn thương tinh thần và tình cảm của không ít người.
Chính vì thế, trang FB cá nhân hoàn toàn có thể bị lợi dụng với ý đồ không lành mạnh, thông tin cập nhật có thể bị bóp méo vô tình hoặc hữu ý. Một số kết quả nghiên cứu cũng đã phát hiện ra rằng khi người trẻ dành quá nhiều thời gian trên FB thì ở họ có nhiều dấu hiệu rối loạn về hành vi như có hành vi chống đối xã hội, hưng cảm và xu hướng bạo lực…
Những vụ việc xảy ra trong thời gian qua như một minh chứng cho điều đó. Vụ đưa tin đồn về việcnữ sinh bị rạch đùiở Hà Nội vào đầu tháng 5/2013 là một ví dụ. Sự việc bắt đầu từ việc N.K.T. (trú tại Hà Nội) đọc được thông tin về việc một nữ sinh ở Hà Nội bị rạch đùi trên FB. Chẳng cần biết thông tin đó có xác thực hay không nhưng sau đó, T. đã copy rồi đưa lên trang mạng… Không dừng lại ở những lời cảnh báo, T. còn đưa thêm những câu like.
Với sự lan tỏa nhanh, thông tin trên trong thời gian ngắn đã có hàng nghìn lượt truy cập và gây tâm lý hoang mang trong cộng đồng mạng. Vụ việc này chỉ dừng lại khi Công an Hà Nội vào cuộc, làm rõ toàn bộ sự việc. Và gần đây nhất là những vụ scandal liên quan đến các diễn viên, người mẫu… nhiều FB bị làm giả khiến nhiều người của công chúng rơi vào cảnh "dở khóc, dở cười" khi chẳng biết phải thanh minh với các "fan" của mình như thế nào trước những bức ảnh nóng bỏng hay một câu nói giật gân…
Để hạn chế những tiêu cực của FB, theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Phan Thị Mai Hương thì người dùng cần hình thành thái độ đúng đắn đối với các trang mạng xã hội này. Mọi chuyện xấu đều đến từ sự "quá liều", sự thiếu kiểm soát trong sử dụng FB. Điều độ và cân bằng khi sử dụng FB là lời khuyên dành cho người dùng nó để tránh những tác động tiêu cực từ mạng xã hội này. Tuy nhiên, với người trẻ, khái niệm điều độ trở nên khó khăn khi người trẻ ngày càng thiếu nguyên tắc hơn, ưa chuộng tự do hơn trong cuộc sống cá nhân. Thế nên, bên cạnh sự tự giác của mỗi cá nhân, thì vai trò của các bậc cha mẹ, những người lớn, các nhà giáo dục là vô cùng quan trọng. Sự thờ ơ của người lớn làm giới trẻ không có điểm dừng, nhưng sự cấm đoán lại là tác nhân kích thích giới trẻ vượt rào.
Một thái độ đúng mực, kèm theo sự hiểu biết nhất định về thế giới công nghệ sẽ giúp cha mẹ và các nhà giáo dục hành xử hợp lý hơn trong việc giúp giới trẻ trở nên điều độ với việc sử dụng FB trong thế giới công nghệ hiện nay.
CAND
In
Chia sẻ
