Tiêu đề chính của bài viết

Từ dấu mốc lịch sử đến những hoạt động hưởng ứng thiết thực

Ngày 9/11/1946, Quốc hội khóa I nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, đặt nền móng cho việc xây dựng Nhà nước của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Ngày 9/11 hằng năm được chọn là Ngày Pháp luật Việt Nam và được quy định tại Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012.

Trải qua 13 năm tổ chức, Ngày Pháp luật Việt Nam đã trở thành sự kiện chính trị, pháp lý quan trọng, góp phần lan tỏa ý thức tuân thủ, thượng tôn pháp luật trong xã hội.

Năm 2026, Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam diễn ra trong bối cảnh đặc biệt: Kỷ niệm 80 năm ngày Hiến pháp đầu tiên ra đời, năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và mục tiêu phấn đấu đạt mức tăng trưởng kinh tế 2 con số, tạo nền tảng cho đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới.

Ở cấp quốc gia, các hoạt động trọng tâm gồm Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam; chương trình bình chọn, vinh danh “Gương sáng pháp luật” năm 2026 và Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp, pháp luật” trên Cổng Pháp luật quốc gia.

Tại Nghệ An, Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 được triển khai với chủ đề “Đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong kỷ nguyên mới”.

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, các cơ quan, đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh tổ chức nhiều hoạt động hướng về cơ sở như tư vấn pháp luật miễn phí, trợ giúp pháp lý cho các đối tượng thụ hưởng; phát động các phong trào tình nguyện, xung kích; tuyên truyền bằng pano, áp phích, khẩu hiệu tại trụ sở cơ quan, trường học, các tuyến đường và địa điểm công cộng. Các banner hưởng ứng cũng được đăng tải trên cổng, trang thông tin điện tử của các cơ quan, đơn vị, địa phương; những tập thể, cá nhân có thành tích nổi bật trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được biểu dương, khen thưởng.

Trong năm 2026, nhiều mô hình, cách làm thiết thực tiếp tục được triển khai và phát huy hiệu quả. Tiêu biểu như các mô hình “Mỗi tuần 1 điều luật”, “Tổ tư vấn pháp luật” của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh; các phiên tòa giả định do Tòa án nhân dân tỉnh và các tòa án khu vực tổ chức; mô hình “Phổ biến chính sách, pháp luật định kỳ hàng tháng” của Sở Công Thương; diễn đàn “Công an lắng nghe ý kiến Nhân dân”; mô hình “Giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng sống trong các trường học” của Công an tỉnh…

Ông Vi Văn Tiệp - Trưởng bản Chào, xã Châu Tiến chia sẻ: “Ở các bản làng vùng sâu, vùng xa, nhiều người chưa nắm rõ các quy định liên quan trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, những mô hình tuyên truyền, phổ biến pháp luật với cách làm gần gũi, dễ hiểu đã giúp bà con có thêm kiến thức pháp luật. Qua các buổi tuyên truyền, người dân cũng có điều kiện trao đổi, hỏi những vấn đề còn chưa rõ để được giải thích, hướng dẫn cụ thể”.

Hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, tại bản Đồng Minh, xã Quỳ Châu, Trưởng bản Lô Xuân Vân cùng đại diện các tổ chức đoàn thể đã đến từng hộ gia đình, trực tiếp hướng dẫn người cao tuổi sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Cách làm gần gũi, thiết thực này giúp người dân từng bước tiếp cận các tiện ích số, thuận lợi hơn khi thực hiện thủ tục hành chính.

Bà Vi Thị Sinh, bản Đồng Minh, xã Quỳ Châu cho biết: “Trước đây, người cao tuổi chúng tôi chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, khi thực hiện các thủ tục trên mạng đều phải nhờ con cháu làm giúp. Được cán bộ đến tận nhà hướng dẫn, chúng tôi biết cách sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin và thực hiện các thủ tục cần thiết, thuận tiện hơn rất nhiều”.

Với vai trò là cơ quan thường trực Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh, Sở Tư pháp đã tham mưu UBND tỉnh tổ chức cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu văn bản pháp luật mới” năm 2026. Sau 3 tuần tổ chức, cuộc thi thu hút hơn 1,2 triệu lượt thi, trong đó có hơn 280.000 lượt thi đạt điểm tối đa. Lễ tổng kết, trao giải được tổ chức đúng dịp UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, tạo nên phong trào tìm hiểu pháp luật sôi nổi trên địa bàn. Đây cũng là dấu ấn nổi bật trong ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số vào công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của tỉnh.

Đưa pháp luật đến gần người dân

Việc tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm nay gắn với yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trong bối cảnh tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi, công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện theo hướng linh hoạt, thiết thực, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện thực tế của từng địa phương, chú trọng đưa pháp luật đến gần người dân ngay từ cơ sở.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào những quy định liên quan trực tiếp đến tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền, giải quyết thủ tục hành chính, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa phương thức truyền thông góp phần duy trì công tác phổ biến, giáo dục pháp luật liên tục, thông suốt.

Cùng với các hình thức tuyên truyền trực tiếp, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số đang mở ra phương thức tiếp cận mới, giúp người dân và doanh nghiệp chủ động tìm hiểu pháp luật nhanh chóng, thuận tiện hơn. Nhiều đơn vị, địa phương từng bước đa dạng hóa các sản phẩm truyền thông trên môi trường số như video ngắn, infographic, tài liệu điện tử, chương trình phát thanh, chuyên mục pháp luật trên báo chí, truyền hình và các nền tảng mạng xã hội như Zalo, Facebook. Nội dung được truyền tải ngắn gọn, trực quan, dễ hiểu, dễ nhớ và dễ áp dụng.

Ngày 14/8/2025, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 671/KH-UBND về thực hiện Đề án “Chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật giai đoạn 2025 - 2030” trên địa bàn tỉnh. Nghệ An là một trong 10 địa phương được Bộ Tư pháp lựa chọn làm điểm triển khai Đề án của Chính phủ. Kế hoạch đặt ra định hướng xây dựng kho dữ liệu số về phổ biến, giáo dục pháp luật; nâng cấp Trang thông tin về phổ biến, giáo dục pháp luật của tỉnh.

Ông Lê Bá Thiệu - Trưởng phòng Phổ biến, giáo dục và theo dõi thi hành pháp luật, Sở Tư pháp Nghệ An cho biết: Các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật tập trung vào một số nội dung trọng tâm: Đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền về giá trị lịch sử, ý nghĩa chính trị, pháp lý của Hiến pháp năm 1946 và những nội dung cốt lõi, quan điểm và định hướng của Đảng, Nhà nước về xây dựng Nhà nước pháp.

Cùng với đó là tích cực tham gia Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu Hiến pháp và pháp luật” trên Cổng Pháp luật quốc gia do Bộ Tư pháp tổ chức. Việc biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân tiêu biểu trong xây dựng, thực hiện và bảo vệ Hiến pháp, pháp luật cũng được chú trọng, góp phần hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội.

Toàn tỉnh hiện đã tổ chức 2.898 cuộc tuyên truyền pháp luật, thu hút hơn 1,5 triệu lượt người tham dự; tổ chức 52 cuộc thi với hơn 3,8 triệu lượt người tham gia. Các cuộc thi trực tuyến do tỉnh tổ chức nhận được sự hưởng ứng tích cực của các cơ quan, đơn vị, địa phương và Nhân dân.