Tiêu đề chính của bài viết

• Vỡ mộng 'đa cấp'
• Khánh kiệt, tan cửa nát nhà vì đa cấp
• Cảnh giác: Nhiều công ty bán hàng đa cấp lợi dụng kinh doanh để lừa đảo
• Quy định mới về xử phạt vi phạm bán hàng đa cấp

Kỳ I: Xã nghèo có  12 cán bộ “chơi” đa cấp

Lợi dụng sự thiếu hiểu biết của người dân và đánh vào tâm lý “không làm gì nhưng vẫn có tiền”, các công ty đa cấp đã ồ ạt “tấn công” vào mọi tầng lớp trong xã hội, từ cán bộ, công chức đến giáo viên, sinh viên và cả những người nông dân chân lấm tay bùn. Đằng sau những “chiếc bánh vẽ” quá lớn của các công ty đa cấp là những giọt nước mắt, sự ân hận muộn màng và cả những gia đình bên bờ tan nát.

Xác xơ vì “bão” đa cấp về bản

Năm 2009, thực hiện Nghị định số 07/NĐ-CP ngày 9/2/2009 của Chính phủ về việc giải thể xã và điều chỉnh địa giới hành chính xã, huyện Thanh Chương tiến hành điều chỉnh 3.650 nhân khẩu của xã Kim Đa và 1.598 nhân khẩu của xã Hữu Dương về tái định cư để thành lập xã Thanh Sơn. Sau 7 năm, xã Thanh Sơn mang diện mạo mới với nhiều khởi sắc.

Tuy nhiên, vài ba năm trở lại đây, khi “cơn bão” đa cấp càn quét qua đây, hàng chục hộ dân đã bị cuốn vào trò chơi may rủi này.

Các sản phẩm của Công ty VietNet tại nhà bà Lữ Thị Thoàn

Theo thống kê, tính đến thời điểm này, toàn xã có 1.321 hộ dân với 5.287 nhân khẩu, trong đó 70% dân số là hộ nghèo và 20% là hộ cận nghèo. Trong số này, có tới 72 hộ dân tham gia hoạt động đa cấp. Toàn xã có 16 bản thì có đến 10 bản có người “dính” vào đa cấp. Tuy nhiên, theo đồng chí Lô Văn Mão, Trưởng Công an xã Thanh Sơn thì đây chỉ là con số thống kê những người hợp tác khi làm việc.

Trên thực tế, còn có rất nhiều người đã và đang trở thành “cộng tác viên” của các công ty đa cấp, vì nhiều lý do khác nhau mà không khai báo, thậm chí có trường hợp còn chửi bới, lăng mạ khi cán bộ điều tra đến làm việc.

Thanh Bình là bản xa nhất của xã Thanh Sơn, dân cư chủ yếu là bà con dân tộc Khơ Mú. Cả bản có 63 hộ thì có tới 56 hộ nằm trong danh sách hộ nghèo của xã. Theo trưởng bản Hùng Ngọc Quế, có 20 hộ dân trong bản đã tham gia mua hàng đa cấp, trong đó có cả trưởng bản.

Theo lời kể của anh Quế, năm 2014, từ lời giới thiệu của ông Vy Trọng Thủy, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Sơn, anh Quế đã xuống TP Vinh tìm hiểu và mua một gói sản phẩm (thuốc) của Công ty Liên minh tiêu dùng Việt Nam (Công ty VietNet), chi nhánh tại Nghệ An, địa chỉ 21-23 Lê Nin (TP Vinh). Tuy nhiên, sau khi đưa về nhà, thấy nhiều người trong bản cũng mua sản phẩm này khuyến cáo không nên dùng nên anh Quế đã không sử dụng mà để như vậy để chờ đến ngày “tri ân” từ công ty như lời hứa lúc mua hàng.

Hơn 2 năm trôi qua, anh Quế chỉ được “tri ân” một lần duy nhất vào năm 2014 với số tiền 1,6 triệu đồng, trong khi đó, để sở hữu gói sản phẩm nói trên, anh phải bỏ ra 8.450.000 đồng.

Kề bên nhà anh Quế là căn nhà tuềnh toàng của vợ chồng ông Kha Văn Đồng - bà Lữ Thị Thoàn, hộ nghèo của bản. Căn nhà không có vật dụng gì đáng giá ngoài chiếc tivi hiệu Sumo và mấy bì gạo cứu trợ giáp hạt vừa nhận về, để trong góc nhà.

Biết chúng tôi đến để tìm hiểu về hoạt động đa cấp, bà Thoàn thẫn thờ một lúc rồi vào nhà đưa ra 8 hộp, chủ yếu là thực phẩm chức năng của Công ty VietNet, đến nay vẫn chưa sử dụng hết.

Bà Thoàn cho biết: Ngày 8/3/2015, bà được nghe lời giới thiệu của ông Vy Trọng Thủy về việc mua một gói sản phẩm của Công ty VietNet, sau 3 năm sẽ nhận được số tiền 300 triệu đồng cộng với một chiếc xe máy Honda SH, mỗi năm sẽ được nhận tiền “tri ân” 3 lần.

Nghe xuôi tai nên bà Thoàn đã lặng lẽ lấy số tiền gần 17 triệu đồng dành dụm được từ việc bán ngô và sắn để mua 2 gói sản phẩm của Công ty VietNet mà không bàn bạc với chồng. Sau khi mua xong, từ lời hứa nếu giới thiệu thêm được người mua, càng nhiều người càng được nhiều tiền, bà Thoàn đã giới thiệu cho con rể là Moong Văn Hoành và con ruột là Kha Văn Giang.

Theo đó, mỗi người mua thêm một gói, tổng cộng gia đình bà Thoàn đã mua 4 gói sản phẩm của Công ty VietNet. Đến nay, 2 gói của bà Thoàn đã được “tri ân” một lần 3,2 triệu đồng, còn 2 gói của các anh Moong Văn Hoành và Kha Văn Giang vẫn chưa được nhận tiền lần nào.

Sau khi sự việc vỡ lở, ông Đồng - chồng bà Thoàn thường xuyên la mắng vợ, khiến cuộc sống gia đình luôn trong tình trạng “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”. “Cả làng này ai cũng mua, vì ai cũng muốn có tiền mà không biết họ lừa. Giờ không muốn nhiều tiền nữa, chỉ mong nhận lại tiền gốc thôi”, bà Thoàn cho biết.

12 “công bộc” trở thành tuyên truyền viên đa cấp

Câu chuyện của anh Quế, bà Thoàn cũng là thực tế chung của hàng chục gia đình nghèo khác ở xã Thanh Sơn hiện nay. Qua tìm hiểu được biết, năm 2013, ông Vy Trọng Thủy, Phó Chủ tịch UBND xã Thanh Sơn là người đầu tiên mua gói sản phẩm trà giải độc gan của Công ty VietNet với giá 5,8 triệu đồng và trong 2 năm tiếp theo, ông này được “tri ân” 3 lần với số tiền khoảng 100 triệu đồng.

Lúc này, ông Thủy đã “rỉ tai” với các đồng nghiệp đang công tác tại UBND xã và bà con nơi mình sinh sống, lôi kéo hàng chục người tham gia mua sản phẩm của Công ty VietNet để trở thành “cộng tác viên” và nhận tiền “tri ân”.

Đến nay, tại UBND xã Thanh Sơn có đến 12 cán bộ tham gia mua, bán hàng đa cấp cho Công ty VietNet. Trong đó phải kể đến ông Vy Trọng Thủy mua 8 gói sản phẩm; ông Vy Thành Viên, Phó Chủ tịch HĐND xã (10 gói); ông Vy Văn Thâm, Văn phòng UBND xã (2 gói); bà Lang Thị Hương, Chủ tịch Hội LHPN xã; ông Lô Văn Quy, Chủ tịch Hội Nông dân xã; bà Lô Thị Liêm, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ xã…Cá biệt như tại bản Thanh Bình, cả Bí thư chi bộ lẫn Trưởng bản đều “dính” vào đa cấp.

Không chỉ cán bộ xã, tại Trường Tiểu học Kim Lâm, xã Thanh Sơn cũng có rất nhiều giáo viên dính bẫy đa cấp. Đáng chú ý là thầy Lương Văn Phú, mua đến 22 mã của công ty đa cấp. Không những vậy, thầy Phú còn vận động đồng nghiệp là thầy Hùng Văn Nghệ mua 18 mã hàng của Công ty VietNet. Ngoài ra, một số thầy cô khác cũng tham gia mua hàng và trở thành người vận động, như thầy Ngân Văn Đồng (2 mã hàng) và thầy Vi Văn Thọ (11 mã hàng).

Ông Lô Trung Thông, Chủ tịch UBND xã Thanh Sơn cho biết: Theo thống kê chưa đầy đủ, tính đến thời điểm hiện tại, toàn xã Thanh Sơn có 74 hộ dân tham gia hoạt động mua bán hàng đa cấp của Công ty Liên minh tiêu dùng Việt Nam, với 216 mã hàng, tương đương số tiền 1.825.200.000 đồng. Đây thực sự là con số “khủng” đối với xã nghèo như Thanh Sơn.

Để xảy ra tình trạng này, trách nhiệm thuộc về một số cán bộ đang công tác tại UBND xã. Trong đó, các ông Vy Trọng Thủy, Vy Văn Thâm và Vy Thành Viên là những người vận động, lôi kéo nhiều người tham gia hoạt động đa cấp, gây ảnh hưởng tiêu cực. Vì vậy, trong đợt bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND sắp tới, cả 3 người này đã bị loại khỏi danh sách bầu cử.

Hiện nay, cùng với việc hợp tác với Công an huyện Thanh Chương để vào cuộc làm rõ, chính quyền xã cũng đã có kiến nghị lên cấp trên về việc xem xét trách nhiệm để có hình thức kỷ luật đối với những cán bộ này.

(Còn nữa)

Kỳ II: Công ty Liên minh tiêu dùng Việt Nam đã biến cán bộ xã Thanh Sơn thành “tốt thí” như thế nào?