07:08, 28/08/2013
Sau khi Quyết định số 33/2008/QĐ-BYT về việc quy định sức khỏe người điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ bị Bộ Tư pháp “tuýt còi”, vừa qua, trong Dự thảo Thông tư liên tịch quy định tiêu chuẩn sức khỏe người lái xe, khám sức khỏe định kỳ đối với người lái ôtô và quy định về cơ sở y tế khám sức khỏe của người lái xe lại tiếp tục quy định người dân muốn đủ điều kiện lái ôtô, xe máy phải đáp ứng được 83 tiêu chuẩn về sức khỏe.
Dù mới chỉ là dự thảo nhưng những quy định trên không những không nhận được sự đồng thuận của người dân mà ngược lại, đã vấp phải sự phản ứng mạnh từ phía dư luận xã hội, bởi vừa thiếu thực tế vừa không mang tính khả thi.
Người “thấp bé nhẹ cân”, vòng ngực nhỏ không được lái xe?
Theo những quy định trong bản Dự thảo, người muốn được cấp giấy chứng nhận sức khỏe để lái xe máy từ 50 cm3 trở lên (giấy phép lái xe hạng A1, B1) thì phải có vòng ngực trung bình không dưới 72 cm, cân nặng không dưới 40 kg, lực bóp tay không thuận trên 24 kg và phải có chiều cao trên 1,5m (hạng B1); trên 1,45m (hạng A1 - Xe máy có dung tích xi lanh từ 50 đến dưới 175 cm3).
Để đảm bảo sức khỏe thì những người thi lấy giấy phép lái xe hạng C, D, E, F, A2 phải có chiều cao trên 1,6 - 1,62m; cân nặng trên 47 kg; vòng ngực trung bình trên 76 - 78 cm. Nếu quá thấp bé, nhẹ cân; có chiều cao dưới 1,45m không được xếp vào nhóm đủ điều kiện lái xe máy 50 cm3. Bên cạnh đó, Dự thảo cũng quy định: Chiều cao đạt yêu cầu nhưng trọng lượng cơ thể không đủ 40 kg cũng không đủ điều kiện để lái xe.
Ngoài 6 tiêu chí về thể lực, Dự thảo còn đưa ra 77 tiêu chí khác quy định về chức năng sinh lý, bệnh tật, trong đó có những người bị bệnh da liễu, trĩ, suy thận, cận thị... ở một số cấp độ khác nhau sẽ không đủ điều kiện để lái những loại xe khác nhau. Lý do mà Bộ Y tế đưa ra khi ban hành quyết định trên là nhằm hạn chế lưu lượng người tham gia giao thông. Từ đó, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông, đồng thời góp phần giải bài toán ùn tắc giao thông ở các thành phố lớn.
Những quy định về tiêu chuẩn sức khỏe của người điều khiển phương tiện
là hết sức phi lý và thiếu tính khả thi - Tranh minh họa
là hết sức phi lý và thiếu tính khả thi - Tranh minh họa
Theo thống kê, hàng năm có trên 10 nghìn người chết vì TNGT. Tai nạn do người điều khiển xe máy gây ra đang khiến cho các bệnh viện, nhất là các bệnh viện tuyến trên trở nên quá tải. Tuy nhiên, hiện nay chưa có một thống kê chính xác, đầy đủ nào cho thấy những người “thấp bé nhẹ cân” gây tai nạn khi điều khiển xe máy. Mặt khác, để tránh ùn tắc giao thông và giảm tai nạn xe máy cần có nhiều giải pháp hữu hiệu, thiết thực hơn như: Tăng cường mạng lưới giao thông công cộng; nâng cấp, mở rộng đường sá; tuyên truyền cho người dân việc chấp hành luật lệ giao thông.
Thiếu thực tế và không có tính khả thi
Với quy định trên, vô tình Bộ Y tế đã khiến những người thấp bé, bị thiệt thòi về vóc dáng không có được quyền bình đẳng khi tham gia giao thông, đi lại như
những người bình thường khác. Bên cạnh đó, quyết định trên còn tạo ra sự phân biệt không đáng có đối với những người không may mắn vì có những khiếm khuyết về thể trạng. Đây không còn đơn
thuần là vấn đề giao thông, đi lại mà còn liên quan đến quyền được đối xử bình đẳng của con người.
Mặc dù trong những năm gần đây, thể trạng của người Việt Nam đã có sự cải thiện. Tuy nhiên, người “khiêm tốn” về chiều cao, cân nặng vẫn chiếm số lượng đáng kể. Hàng ngày, trong khi họ vẫn phải tham gia giao thông vì điều kiện học hành, công việc thì khi quy định của Bộ Y tế được thực hiện, những người được xếp vào nhóm không đủ “chuẩn” này sẽ khó bề xoay xở. Ở các thành phố lớn, họ có thể được hỗ trợ bởi có các phương tiện giao thông công cộng như xe buýt. Nhưng ở các vùng quê, địa phương - Nơi mà các phương tiện giao thông công cộng chưa “vươn” tới, sẽ gây không ít khó khăn cho nhóm người không đủ “chuẩn” này.
Và khi đó, có ai dám chắc sẽ không diễn ra tình trạng lách luật, chạy chọt để “mua” được giấy khám sức khỏe theo đúng quy định?! Được biết, trước đây có địa phương từng đưa ra “sáng kiến” quy định xe có biển số chẵn được phép giao thông vào ngày chẵn, xe có biển số lẻ thì lưu thông vào ngày lẻ. Ý tưởng này khi mới manh nha đã gây ra sự phản ứng quyết liệt của người dân bởi không có tính khả thi và sau đó đã không được thực hiện.
Quyết định số 33/2008 của Bộ Y tế về việc quy định sức khỏe người điều khiển phương tiện giao thông cơ giới đường bộ cũng đã rơi vào hoàn cảnh tương tự khi Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật - Bộ Tư pháp đã có văn bản đề nghị đình chỉ việc thi hành quyết định trên. Không ít người cho rằng, những quy định trong Dự thảo lần này của Bộ Y tế không khác nhiều lắm so với nội dung trong quyết định đã bị “tuýt còi” năm 2008 và sẽ rất khó thực hiện nếu được áp dụng trong thực tế.
Từ đây có thể thấy, những quy định pháp luật chỉ thực sự có tính khả thi khi nó bắt nguồn từ thực tiễn cuộc sống. Những quy định thiếu thực tế, không phù hợp với lòng dân không những không được người dân thực thi một cách tự giác mà nguy hại hơn, còn làm suy giảm lòng tin trong nhân dân.
Bùi Minh Tuấn
