09:10, 09/10/2013
Trong khi các biện pháp triển khai thu nợ BHXH tỏ ra không mấy hiệu quả, thì số tiền nợ của nhiều đơn vị vẫn không ngừng tăng lên. Đơn vị chây ỳ đóng BHXH đồng nghĩa với quyền lợi người lao động đang bị xâm phạm.
Tính đến cuối tháng 8/2013, Nghệ An có 6.018 đơn vị tham gia BHXH bắt buộc, trong đó có 656 đơn vị nợ BHXH với tổng số tiền trên 61 tỷ đồng. Số đơn vị nợ BHXH giảm 79 đơn vị, số tiền nợ giảm gần 8 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2012, nhưng đây được coi là những món nợ khó đòi trong bối cảnh nền kinh tế chưa phục hồi. Tính chất, mức độ nợ BHXH của các đơn vị cũng tăng lên.
Cùng kỳ năm 2012, đơn vị nợ BHXH nhiều nhất là 56 tháng, số tiền nợ lớn nhất là trên 4,5 tỷ đồng thì tính đến cuối tháng 8/2013, đơn vị nợ BHXH cao nhất là 68 tháng, số tiền nợ lớn nhất là trên 7,1 tỷ đồng. Nợ BHXH chủ yếu rơi vào nhóm đơn vị ngành xây dựng, kinh doanh mặt hàng giá trị lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực bất động sản (BĐS). Các đơn vị hành chính sự nghiệp chủ yếu nợ BHXH 3 tháng với số tiền nhỏ.
Thời gian gần đây, việc nợ BHXH không chỉ diễn ra ở những đơn vị làm ăn thua lỗ mà còn xảy ra ở những đơn vị làm ăn bình thường. Có thể “điểm mặt” một số đơn vị nợ BHXH với số tiền lớn như Công ty CP ĐTXD 24 (trên 7,1 tỷ đồng); Tổng Công ty Xây lắp Dầu khí Nghệ An (gần 5 tỷ đồng); Công ty CPXD 16 VINACONEX (gần 2,9 tỷ đồng)... Dẫn đầu số tháng nợ BHXH là Công ty CP Công nghiệp ôtô Trường Sơn (68 tháng), Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Hòa Bình (63 tháng), Công ty TNHH Hùng Sơn (50 tháng)...
BHXH, thanh tra Sở LĐTB&XH Nghệ An làm việc với doanh nghiệp nợ đọng BHXH
Theo bà Trần Thị Hà - Phó Trưởng phòng Thu BHXH Nghệ An, nợ BHXH ở Nghệ An là “bài ca muôn thuở”, “căn bệnh mãn tính” đã tồn tại từ nhiều năm nay. Có nhiều nguyên nhân khiến các đơn vị nợ BHXH: Doanh nghiệp (DN) làm ăn thua lỗ, các DN xây dựng không thanh, quyết toán được công trình, không thu hồi được vốn. Nhiều đơn vị đầu tư vào lĩnh vực BĐS, khi thị trường BĐS “lao dốc” không thể thu hồi vốn nên chây ỳ đóng BHXH cho cán bộ, công nhân viên. Ngoài ra, một số DN nhỏ liên tục thay đổi địa điểm kinh doanh, không báo cáo khiến cán bộ ngành bảo hiểm muốn trực tiếp đến đôn đốc nộp tiền BHXH gặp rất nhiều khó khăn.
Một nguyên nhân nữa khiến nợ đọng BHXH khó giải quyết là chế tài xử phạt hiện nay được cho là chưa đủ mạnh: “Năm 2012, lãi suất tính trên dư nợ tiền BHXH lên tới 14,6%/năm nhưng vẫn thấp hơn lãi suất ngân hàng. Lãi suất “phạt” thấp, xử phạt hành chính trong việc chậm nộp tiền BHXH theo Nghị định số 86/2010/NĐ-CP của Chính phủ tối đa chỉ 30 triệu đồng. Hơn nữa, cũng rất khó để chiếu theo luật xử phạt các đơn vị, trong khi ngành Bảo hiểm chỉ có trách nhiệm thu, lập biên bản vi phạm nhưng không có “công cụ” để thực hiện việc xử phạt. Để xử phạt, phải có đoàn kiểm tra liên ngành bao gồm ngành Thuế, Công an, BHXH, Sở LĐTB&XH lập biên bản, cảnh cáo, phạt...
Vì những lý do trên, việc thu hồi đã khó lại càng thêm khó, không loại trừ một số đơn vị chấp nhận chịu phạt, sử dụng tiền nộp BHXH để xoay vòng vốn. Năm 2013, lãi suất “phạt” chỉ còn 11,6%/năm nhưng đã cao hơn lãi suất ngân hàng. Hy vọng đây sẽ là một yếu tố giúp quá trình thu hồi nợ đọng BHXH được thuận lợi hơn” - Bà Hà cho biết thêm.
Trước tình hình nợ BHXH có chiều hướng gia tăng, BHXH Nghệ An đã triển khai nhiều biện pháp thu hồi, như trực tiếp đến các đơn vị để đôn đốc; phối hợp với Sở LĐTB&XH làm việc với các đơn vị, lập biên bản vi phạm hành chính, cam kết trả nợ; phối hợp với các đoàn kiểm tra liên ngành để đôn đốc.
Ông Lê Trường Giang - Phó Giám đốc BHXH Nghệ An cho biết: “Nếu DN vẫn chây ỳ, trong thời gian tới, chúng tôi sẽ phối hợp với các ban, ngành liên quan phong tỏa tài khoản DN. Nếu DN mở tài khoản mới để giao dịch, chúng tôi sẽ khởi kiện ra tòa. Tình trạng DN thu tiền BHXH của người lao động nhưng không nộp đúng quy định, sử dụng lao động nhưng không kê khai, không có hợp đồng lao động đang có chiều hướng gia tăng. Những việc làm như vậy là vi phạm pháp luật; nghị định mới sắp có hiệu lực sẽ có mức phạt lên tới 70 triệu đồng. Hy vọng chế tài này sẽ khiến DN thực hiện tốt hơn việc đóng BHXH”.
Theo thống kê, từ năm 2012 đến nay, BHXH Nghệ An đã khởi kiện 39 đơn vị ra tòa, với tổng số tiền nợ gần 25 tỷ đồng. Tuy vậy, đến 31/8/2013, cũng chỉ có 5 đơn vị thi hành án với số tiền 5,1 tỷ đồng. Nợ đọng BHXH tuy được cải thiện nhưng vẫn ở mức cao, thực sự là thử thách đối với ngành Bảo hiểm.
Việc nợ BHXH có ảnh hưởng nghiêm trọng, trực tiếp đến quyền lợi của người lao động. Trong khi cơ chế xử phạt, việc đôn đốc nộp BHXH đang gặp nhiều rào cản, các ban, ngành hữu quan cần tìm ra những giải pháp hữu hiệu, giảm thiểu tình trạng nợ đọng BHXH, đảm bảo quyền lợi cho người lao động.
|
Nghị định số 86/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội
Điều 9. Hành vi chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm thất nghiệp
1. Phạt tiền bằng 0,05% mức đóng theo quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội cho mỗi ngày chậm đóng, nhưng tối đa không quá 30 triệu đồng.
2. Biện pháp khắc phục hậu quả:
a) Buộc truy nộp số tiền bảo hiểm xã hội trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày được giao quyết định xử phạt;
b) Buộc đóng số tiền lãi của số tiền bảo hiểm xã hội chưa đóng, chậm đóng theo mức lãi suất của hoạt động đầu tư từ quỹ bảo hiểm xã hội trong năm trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày được giao quyết định xử phạt.
|
Văn Dũng
