09:06, 05/06/2013
Gặp chúng tôi tại Khoa khám bệnh Bệnh viện Sản - Nhi Nghệ An, chị Trương Thị Thanh ở xã Nghĩa Hoàn, huyện Tân Kỳ cho biết: Con chị, cháu Nguyễn Thế Nguyên năm nay đã được một tuổi rưỡi, nhưng lần nào đưa con xuống đây khám bệnh, chị cũng phải dùng giấy khai sinh, bởi một lý do đơn giản là thẻ in sai, chờ cấp đợt sau. Chị đã phải chờ suốt hơn một năm qua, nhưng chiếc thẻ mới vẫn chưa được nhận.
Còn cháu Thái Bá Gia Hưng, con trai chị Nguyễn Thị Hạnh ở xã Nghi Kim, TP Vinh, mặc dù đã 2 tuổi nhưng lần nào đi khám, cháu cũng phải sử dụng giấy khai sinh. Bởi một lý do đơn giản, cháu bé chưa có thẻ BHYT. Trao đổi với chúng tôi, chị Hạnh nói thản nhiên: Tôi không biết lấy thẻ ở đâu, mà cũng không biết phải làm thẻ như thế nào. Trong khi lâu nay, con tôi đi bệnh viện không có thẻ BHYT vẫn dùng được giấy khai sinh nên tôi cứ dùng giấy khai sinh thôi.
Tại Bệnh viện Sản - Nhi Nghệ An, nơi khám chữa bệnh hàng đầu cho trẻ em tuyến tỉnh, mỗi ngày có hàng trăm bệnh nhi tới khám bệnh, ngày cao điểm lên đến 800 - 900 trẻ, trong đó nhập viện điều trị nội trú khoảng trên 400 trường hợp. Chỉ tính riêng quý I/2013, đã có trên 6.300 trẻ điều trị ngoại trú, trong đó có gần 2.400 trường hợp không sử dụng thẻ BHYT với tổng số tiền trên 4,55 tỷ đồng. Và trong số 21 nghìn trẻ tới khám ngoại trú cũng đã có tới trên 2.700 trường hợp dùng giấy tờ các loại thay thế. Việc dùng giấy chứng sinh và giấy khai sinh đã gây khó khăn trong công tác quản lý đối tượng của Bệnh viện.
Với lượng bệnh nhân đông như vậy, quản lý đối tượng đã khó, nói gì đến việc phát hiện những trường hợp đã có thẻ nhưng không dùng thẻ. Thậm chí, nhiều bệnh nhi sử dụng giấy khai sinh tới khám 2 lần chỉ trong 1 ngày. Cũng có nhiều trường hợp bệnh nhi không sử dụng thẻ BHYT, đến khám và điều trị tự ý bỏ về… khiến Bệnh viện gặp khó khăn khi không có đầy đủ hồ sơ bệnh án để thanh, quyết toán với Bảo hiểm xã hội.
Nói về những khó khăn, bất cập xung quanh việc sử dụng giấy khai sinh để khám chữa bệnh, bác sỹ CK1 Nguyễn Thị Thanh Hà - Trưởng khoa Khám bệnh Bệnh viện Sản - Nhi Nghệ An cho chúng tôi hay:
“Nếu bệnh nhân sử dụng thẻ BHYT thì thông tin rõ ràng, còn dùng giấy khai sinh phần khai dài dòng nhưng thông tin dữ liệu lại không đầy đủ nên không thể nhận biết được đối tượng này đã có thẻ hay chưa, trường hợp nhiều trẻ trùng tên, trùng quê quán, máy tính sẽ không nhập dữ liệu, vì vậy chúng tôi phải sửa cho sai thông tin của trẻ, ví dụ như đổi ngày tháng năm sinh của trẻ để nhập thì phần mềm máy tính mới chấp nhận. Bên cạnh đó, BHXH Nghệ An bắt buộc chúng tôi, nếu bệnh nhi có thẻ BHYT thì mới khám bệnh, điều này làm cho người nhà bệnh nhân rất bức xúc”.
Trẻ em dưới 6 tuổi cần có thẻ BHYT - Ảnh minh họa
Điều 13, Thông tư 09 của Liên Bộ Tài chính - Y tế hướng dẫn về thủ tục khám chữa bệnh BHYT quy định: Trẻ em dưới 6 tuổi khi đi khám chữa bệnh phải xuất trình thẻ BHYT, nếu chưa có thẻ BHYT thì xuất trình giấy khai sinh và giấy chứng sinh. Điều đáng nói, Thông tư này lại không quy định rõ thời hạn đến lúc nào thì không được sử dụng các loại giấy tờ thay thế trên. Chính quy định này đã tạo cơ hội cho những trường hợp cố tình “quên” hay “lách luật” để khám chữa bệnh vượt tuyến và quan trọng hơn được hưởng chi trả 100% khi dùng giấy khai sinh.
Ngoài ra, còn có tình trạng cùng một đối tượng lúc thì sử dụng thẻ BHYT, lúc lại dùng giấy khai sinh, dẫn đến dữ liệu không trùng khớp nên càng gây khó khăn cho các cơ sở y tế trong việc quản lý thẻ, thanh quyết toán và quản lý quỹ của đối tượng.
Xung quanh vấn đề này, bác sỹ CK1 Phạm Văn Diệu - Phó Giám đốc Bệnh viện Sản - Nhi Nghệ An kiến nghị: “Đề nghị cần có sự điều chỉnh, sửa đổi về cơ chế chính sách, nên chăng chúng ta cần có quy định sử dụng giấy khai sinh thay thế thẻ BHYT ở một thời hạn nào đó, ví dụ như trẻ 6 tháng tuổi trở xuống có thể dùng thẻ BHYT hoặc giấy khai sinh, còn trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên bắt buộc phải sử dụng thẻ BHYT”.
Sử dụng giấy khai sinh đi khám chữa bệnh sẽ được xếp vào danh sách các đối tượng không có thẻ BHYT. Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, trẻ sẽ không có tên trong danh sách khám chữa bệnh ban đầu. Trong khi đó, Luật BHYT lại quy định, trẻ dưới 6 tuổi đều được miễn mọi chi phí khám chữa bệnh.
Nghịch lý ở chỗ, các cơ sở y tế chi thì vẫn phải chi nhưng sẽ không được thanh toán nếu đối tượng không có tên trong danh sách và các thủ tục không đầy đủ. Chính vì vậy, mặc dù đã cuối quý II/2013, nhưng đến nay toàn bộ số tiền 27 tỷ đồng chi phí khám chữa bệnh cho trẻ dưới 6 tuổi không có thẻ BHYT trong năm 2012 vẫn còn tồn đọng, chưa được ngành Tài chính thanh toán.
Ông Lê Trường Giang - Phó Giám đốc BHXH cho biết: Theo nguyên tắc, ngành Tài chính chỉ được thanh toán thực chi nhưng không được quá dự toán. Điều này đã gây khó khăn cho chúng tôi trong thanh toán với các cơ sở y tế. Trước mắt, để đảm bảo kinh phí cho các cơ sở khám chữa bệnh, toàn bộ 27 tỷ đồng chi phí cho trẻ dưới 6 tuổi không dùng thẻ BHYT thì chúng tôi phải tính cho quỹ BHYT, nguồn do Trung ương cấp.
Với quy định sử dụng giấy khai sinh thay thế thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi, vô tình đã tạo tâm lý thờ ơ khiến nhiều người bỏ quên chiếc thẻ BHYT của con. Có thẻ cũng được mà không cũng chẳng sao, thậm chí được cấp thẻ rồi nhưng khi khám chữa bệnh cho con vẫn không mang theo. Bất ngờ hơn, nhiều bậc phụ huynh còn không biết phải lấy thẻ ở đâu và thủ tục để được cấp thẻ BHYT như thế nào? Điều này còn do công tác tuyên truyền về bảo hiểm y tế từ cơ sở còn có nhiều hạn chế.
Về các giải pháp khắc phục trong thời gian tới, ông Lê Trường Giang - Phó Giám đốc BHXH trao đổi: Hiện nay, chúng tôi đã xây dựng cơ sở dữ liệu cấp thẻ BHYT cho trẻ em dưới 6 tuổi đăng tải trên website của BHXH tỉnh để phục vụ cho các cơ sở khám chữa bệnh tra cứu thông tin đối với các cháu dưới 6 tuổi đi KCB không dùng thẻ. Trên cơ sở đó, chúng tôi cũng khuyên các bậc phụ huynh nên quan tâm tới tấm thẻ BHYT cho con em mình, cần làm thẻ và khi đi KCB cần mang theo. Chúng tôi cũng đang xây dựng phương án để thời gian tới trình UBND tỉnh cùng một lúc thực hiện các thủ tục hành chính gồm đăng ký khai sinh, đăng ký hộ khẩu và cấp thẻ BHYT để đảm bảo trẻ em dưới 6 tuổi đều có thẻ BHYT khi đi KCB.
Từ một quy định mang tính nhân văn của Đảng, Nhà nước, đó là tạo mọi điều kiện thuận lợi cho trẻ em dưới 6 tuổi nếu không may đau ốm phải điều trị, nhưng đã tạo kẽ hở trong việc sử dụng thẻ BHYT của các bậc phụ huynh. Không loại trừ trường hợp có thể có một số cơ sở y tế lợi dụng quy định này lập hồ sơ khống để làm thủ tục thanh toán, chiếm đoạt tiền quỹ BHYT.
Nên chăng chính sách này cần được xem xét, điều chỉnh bổ sung và có quy định cụ thể cho phù hợp với tình hình thực tiễn, đảm bảo khách quan và minh bạch.
Hiến Chương
