(Congan.nghean.gov.vn)-Thời gian gần đây, tình trạng sử dụng dao, một vật dụng quen thuộc trong mỗi gia đình để giải quyết mâu thuẫn vẫn diễn biến phức tạp, với tính chất ngày càng manh động, liều lĩnh và khó lường. Trong khi đó, theo quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, một số loại dao có khả năng gây sát thương cao sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật là vũ khí quân dụng và xử lý theo quy định pháp luật.
Cảnh báo tình trạng sử dụng dao gây án
Một con dao vốn chỉ là vật dụng nhà bếp quen thuộc. Nhưng khi rơi vào tay kẻ mất kiểm soát, nó có thể trở thành hung khí tước đoạt mạng sống con người chỉ trong tích tắc.
Không ít vụ án mạng thương tâm đã xảy ra chỉ từ những mâu thuẫn rất nhỏ như tranh cãi trong quán nhậu, va chạm giao thông, xích mích tình cảm, mâu thuẫn trên mạng xã hội. Điểm chung là sự thiếu kiềm chế và sử dụng dao có tính sát thương cao.
Tại Đắk Lắk, Nguyễn Nam Đại Thuận và vợ từ lâu đã có mâu thuẫn do đó vợ đã bỏ về nhà bố mẹ sinh sống. Sau một thời gian, Thuận cho rằng, gia đình vợ luôn xa lánh, hắt hủi. Vợ thường xuyên không nghe điện thoại, ngăn cản việc gặp con nên Thuận đã nảy sinh ý định giết cả nhà vợ để trả thù. Theo đó, Thuận đã chuẩn bị 1 dao bầu và đêm ngày 12/9/2025, Thuận đã tìm đến nhà Vợ và dùng dao gây ra vụ thảm án khiến 3 người tử vong và làm 1 người bị thương nặng.
Tại Đồng Tháp, Nguyễn Việt Thanh có quan hệ tình cảm và sống chung như vợ chồng với 1 phụ nữ. Tuy nhiên, đến tháng 11-2025, người phụ nữ này cắt đứt quan hệ tình cảm nhưng Thanh vẫn muốn níu kéo. Khi biết người phụ nữ này có mối quan hệ với người đàn ông khác, vào lúc 21 giờ ngày 24.2.2026, Thanh điều khiển xe máy đến gần nhà bạn gái cũ rồi lấy con dao trong cốp xe đâm nhiều nhát vào người nạn nhân khiến nạn nhân đã tử vong tại bệnh viện.
Mới đây, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Nai đã bắt giữ Nguyễn Thành Phát (31 tuổi, ở phường Phước Long) để làm rõ vụ việc Phát đã dùng dao chém cha mẹ vợ cũ trong đêm gây thương tích.
Tại Thanh Hóa, Phòng Cảnh sát hình sự vừa bắt giữ 5 đối tượng để điều tra về hành vi giết người và gây rối trật tự công cộng xảy ra trên địa bàn xã Linh Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Theo hồ sơ vụ án, ngày 26/2/2026, nhóm đối tượng này cùng nhau đi liên hoan, trên đường về đã gặp 2 thanh niên khác. Một đối tượng trong nhóm rủ quay lại chặn xe, hành hung 2 thanh niên này. Manh động hơn, đối tượng đã dùng dao bấm đâm vào vùng ngực trái khiến 1 nạn nhân tử vong tại chỗ…
Tại TPHCM, cơ quan công an đã tiến hành khởi tố, bắt tạm giam 8 đối tượng để điều tra về hành vi “Cướp tài sản”. Tối ngày 13/2, nhóm đối tượng tụ tập, mang theo dao tự chế, tìm các tuyến đường vắng để chặn người đi đường cướp tài sản. Khi phát hiện có người điều khiển xe máy một mình, các đối tượng truy đuổi, dùng dao tự chế và mũ bảo hiểm tấn công gây thương tích, sau đó chiếm đoạt tài sản của nạn nhân rồi tẩu thoát. Lực lượng Công an đã nhanh chóng truy xét, bắt giữ toàn bộ các đối tượng, thu 3 xe mô tô, 2 dao tự chế cùng các vật chứng liên quan.
Mới đây, một vụ án gây rúng động dư luận vừa xảy ra tại tỉnh Phú Thọ. Vụ việc xảy ra vào khoảng 22h20’ ngày 1/3, tại đường Kim Ngọc kéo dài nối cầu Bắc Đầm Vạc, phường Vĩnh Yên, nhóm thanh niên mang hung khí với mục đích tìm nhóm khác để giải quyết mâu thuẫn. Khi đến Tổ dân phố Rừng, 2 trong số các đối tượng này chặn đánh xe anh Đào Duy Đạt. Đối tượng Nguyễn Thành Công đã sử dụng con dao tự chế chém trúng khiến nạn nhân bị đứt lìa cánh tay phải rơi xuống đường. Sau khi gây án, các đối tượng bỏ trốn và vứt hung khí xuống khu vực hồ nước nhằm phi tang.
Những diễn biến phức tạp và khó lường của tình trạng các đối tượng sử dụng dao gây án cũng chính là một trong những lý do để Luật Quản lý sử dụng VK, VLN và CCHT năm 2024 bổ sung quy định: Dao có tính sát thương cao gắn với mục đích như thế nào là vũ khí quân dụng, như thế nào là vũ khí thô sơ hoặc không phải là vũ khí.
Nâng cao nhận thức pháp luật về sản xuất, vận chuyển và sử dụng dao
Theo quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, có hiệu lực từ 1/1/2025, dao sát thương cao sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật là vũ khí quân dụng và xử lý theo quy định pháp luật.
Vào tháng 12.2025, TAND TP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử vụ án dùng dao là 'vũ khí quân dụng' giết người. Vụ án này là hồi chuông cảnh tỉnh đến những ai còn mơ hồ, thiếu hiểu biết về các chế tài pháp luật liên quan đến việc sử dụng dao có tính sát thương cao vào mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật.
Ngày 2/12, TAND thành phố Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên án phạt bị cáo Âu Hải Hưng (sinh năm 1987, trú phường Việt Hưng, Hà Nội) tù chung thân về tội “Giết người” (theo quy định tại điều 123, khoản 1, điểm n, Bộ luật Hình sự) và 6 năm tù về tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” (theo quy định tại điều 304, khoản 2, điểm c, Bộ luật Hình sự). Tổng hợp hình phạt chung đối với bị cáo Hưng là tù chung thân.
Trước đó, vào tháng 6.2025, khoảng 1 giờ 40 phút ngày 15/6, tại số 12 ngõ 209 phố Hoa Lâm, Việt Hưng, TP Hà Nội), chỉ xuất phát từ mâu thuẫn nhỏ do hiểu lầm nhau, Âu Hải Hưng đã dùng dao nhọn chuôi nhựa, dài 33cm và đâm một nhát vào vùng lưng trái của một nam thanh niên khiến người này tử vong sau khi đi cấp cứu tại bệnh viện.
Trong vụ án này, bị cáo Âu Hải Hưng đã sử dụng hung khí là con dao ở trong bếp. Phòng Kỹ thuật hình sự Công an Hà Nội kết luận: “Dao sắc, nhọn, thuộc Phụ lục 5, danh mục dao có tính sát thương cao ban hành kèm Thông tư số 75/2024 của Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ”.
Như vậy, những con dao này là vũ khí quân dụng, theo quy định tại Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024. Do đó, ngoài việc bị truy tố về tội “Giết người”, bị cáo Âu Hải Hưng còn bị truy tố thêm tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”.
Các biện pháp bảo đảm an toàn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu, vận chuyển, sử dụng dao có tính sát thương cao đã được quy định chi tiết tại Điều 7, Nghị định 149/2024/NĐ-CP ngày 15/11/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.
Mọi tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu, vận chuyển dao có tính sát thương cao và cá nhân khi vận chuyển, mang dao có tính sát thương cao để sử dụng trong lao động, sản xuất, sinh hoạt nếu không chấp hành những quy định trên sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của Nghị định 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình.
Pháp luật không cấm người dân sử dụng dao trong sinh hoạt, sản xuất, lao động. Nhưng pháp luật nghiêm cấm việc lợi dụng những vật dụng này để sử dụng vào các mục đích trái pháp luật.
Ranh giới giữa “công cụ” và “vũ khí” không nằm ở bản thân con dao, mà nằm ở mục đích sử dụng và hành vi cụ thể.
Để phòng ngừa tội phạm và vi phạm liên quan đến dao có tính sát thương cao, điều quan trọng nhất là nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên. Hiểu đúng để không vi phạm. Nhận thức rõ hậu quả để biết kiềm chế.
Theo đó, nâng cao nhận thức pháp luật về quy định quản lý, sử dụng dao có tính sát thương cao chính là góp phần xây dựng một xã hội an toàn, văn minh và thượng tôn pháp luật.